Φανταστείτε ένα αστέρι που λάμπει σταθερά για δεκαετίες και ξαφνικά η φωτεινότητά του μειώνεται στο μόλις 3% της κανονικής του έντασης. Αυτό ακριβώς συνέβη στον ASASSN-24fw, έναν αστέρα που βρίσκεται 3.200 έτη φωτός μακριά, στον αστερισμό του Μονόκερου.
Το σκοτείνιασμα αυτό δεν κράτησε λίγες μέρες, αλλά περισσότερους από εννέα μήνες, αποτελώντας ένα από τα μεγαλύτερα σε διάρκεια γεγονότα αστρικής εξασθένισης που έχουν καταγραφεί ποτέ.
Οι καφέ νάνοι και το γιγαντιαίο σύστημα δακτυλίων
Η επικρατέστερη εξήγηση, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο «Monthly Notices of the Royal Astronomical Society», είναι η ύπαρξη ενός καφέ νάνου περιτριγυρισμένου από ένα τεράστιο σύστημα δακτυλίων.
Οι καφέ νάνοι κατέχουν μια ενδιάμεση θέση στην αστρική ιεραρχία: είναι πολύ μεγάλοι για να θεωρηθούν πλανήτες, αλλά δεν έχουν αρκετή μάζα ώστε να ξεκινήσουν τις πυρηνικές αντιδράσεις σύντηξης που τροφοδοτούν τα αληθινά αστέρια.
Το μέγεθος αυτού του συστήματος δακτυλίων είναι συγκλονιστικό. Εκτείνεται σε απόσταση περίπου 0,17 αστρονομικών μονάδων από το κεντρικό σώμα, δηλαδή σχεδόν τη μισή απόσταση ανάμεσα στον Ήλιο και τον Ερμή. Η σταδιακή μείωση της φωτεινότητας οφείλεται στο γεγονός ότι τα εξωτερικά τμήματα των δακτυλίων είναι αραιά, ενώ η δραματική πτώση συνέβη όταν τα πυκνότερα στρώματα πέρασαν ακριβώς μπροστά από το άστρο.
Απρόσμενες ανακαλύψεις και μελλοντική έρευνα
Ο Δρ Sarang Shah και η ομάδα του ανακάλυψαν επίσης ότι το συνοδό σώμα έχει μάζα τουλάχιστον τρεις φορές μεγαλύτερη από αυτή του Δία.
Επιπλέον, ο ίδιος ο αστέρας ASASSN-24fw φαίνεται να περιβάλλεται από υπολείμματα πλανητικών συγκρούσεων, κάτι ασυνήθιστο για ένα άστρο ηλικίας άνω του ενός δισεκατομμυρίου ετών. Ως επιπλέον εύρημα, οι ερευνητές εντόπισαν και έναν γειτονικό κόκκινο νάνο στην ίδια περιοχή.
Οι αστρονόμοι ελπίζουν τώρα να χρησιμοποιήσουν ισχυρά τηλεσκόπια, όπως το Very Large Telescope (VLT) στη Χιλή και το James Webb Space Telescope (JWST), για να συλλέξουν περισσότερα δεδομένα. Στόχος τους είναι να κατανοήσουν πώς σχηματίζονται και εξελίσσονται τέτοιες δομές και τι μπορούν να μας αποκαλύψουν για τη δημιουργία των πλανητών γενικότερα.
