Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble κατέγραψε για πρώτη φορά έναν κομήτη να επιβραδύνει την περιστροφή του μέχρι στάσης και στη συνέχεια να αρχίζει να περιστρέφεται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Το φαινόμενο αυτό αποδεικνύει ότι οι κομήτες είναι πολύ πιο δυναμικά σώματα από όσα πιστεύαμε μέχρι σήμερα, αλλά ταυτόχρονα προμηνύει το τέλος του συγκεκριμένου ουράνιου σώματος.
Η αποκάλυψη των δεδομένων από το αρχείο Mikulski
Ο κομήτης 41P/Tuttle-Giacobini-Kresák ανήκει στην οικογένεια του Δία και ολοκληρώνει μια τροχιά γύρω από τον Ήλιο κάθε 5,4 χρόνια. Αν και το τελευταίο του περιήλιο σημειώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2022, ο πλανητικός επιστήμονας David Jewitt ανέλυσε πρόσφατα δεδομένα από την προσέγγιση του 2017.
Συνδυάζοντας παρατηρήσεις από το Hubble, το αστεροσκοπείο Swift και το τηλεσκόπιο Lowell στην Αριζόνα, οι επιστήμονες παρατήρησαν μια παράδοξη μεταβολή. Ενώ τον Μάρτιο του 2017 ο κομήτης περιστρεφόταν ταχύτατα, μέχρι τον Μάιο είχε επιβραδύνει κατά τρεις φορές, ενώ τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους είχε αναπτύξει και πάλι μεγάλη ταχύτητα, με περίοδο περιστροφής μόλις 14 ωρών.
Πίδακες αερίων ως φυσικοί προωθητήρες
Σύμφωνα με τον Jewitt, η αιτία του φαινομένου είναι η εκτόξευση αερίων από την επιφάνεια του κομήτη. Καθώς πλησιάζει τον Ήλιο, ο πάγος θερμαίνεται και μετατρέπεται σε αέρια που εκτοξεύονται με δύναμη, παρασύροντας σκόνη. Αυτοί οι πίδακες λειτουργούν σαν μικροί κινητήρες.
Επειδή ο πυρήνας του 41P είναι μικρός -μόλις ένα χιλιόμετρο σε διάμετρο- οι δυνάμεις αυτές είναι αρκετές για να επηρεάσουν την κίνηση του. Οι πίδακες αρχικά λειτούργησαν κόντρα στην αρχική περιστροφή του κομήτη, αναγκάζοντάς τον να σταματήσει και τελικά να ξεκινήσει να γυρίζει προς την αντίθετη πλευρά, επιταχύνοντας συνεχώς.
Το μέλλον και η πιθανή διάλυση του κομήτη
Παρόλο που ο κομήτης βρίσκεται σε αυτή την τροχιά για περίπου 1.500 χρόνια, οι επιστήμονες παρατηρούν ότι η δραστηριότητά του έχει μειωθεί σημαντικά σε σχέση με τις παρατηρήσεις του 2001. Αυτό μπορεί να οφείλεται στην εξάντληση των πτητικών πάγων ή στην κάλυψη της επιφάνειας από ένα στρώμα σκόνης που λειτουργεί ως μονωτικό.
Ωστόσο, ο Jewitt εκφράζει αμφιβολίες για τη μακροζωία του 41P. Οι έντονες φυγόκεντρες δυνάμεις που αναπτύσσονται από την ολοένα και ταχύτερη περιστροφή αναμένεται να καταστήσουν τον πυρήνα ασταθή. Ο επιστήμονας εκτιμά ότι ο κομήτης θα οδηγηθεί σύντομα σε αυτοκαταστροφή, διαλυόμενος στα εξ ων συνετέθη.
