Μία λέξη φαίνεται να είναι παγκοσμίως κατανοητή, ανεξάρτητα από τη γλώσσα. Περίεργο, έτσι;
Αν επισκεφθείτε οποιαδήποτε χώρα όπου δεν γνωρίζετε τη γλώσσα, η επικοινωνία μπορεί να αποδειχθεί δύσκολη. Μπορεί να βρείτε κάποιες ομοιότητες λόγω κοινών ριζών ή λέξεων, αλλά χωρίς προηγούμενη γνώση, πιθανότατα θα καταλήξετε να δείχνετε, να μουγκρίζετε ή να ζητάτε συγγνώμη στη δική σας γλώσσα.
Ωστόσο, υπάρχει μία λέξη που φαίνεται να έχει καθολική σημασία σε πολλές διαφορετικές γλώσσες. Αν τη χρησιμοποιήσετε, είναι πολύ πιθανό να σας καταλάβουν, κάτι που έχει τραβήξει το ενδιαφέρον των γλωσσολόγων.
Η λέξη που ξεχωρίζει
Συνήθως, οι ήχοι των λέξεων σε οποιαδήποτε γλώσσα θεωρείται ότι δε συνδέονται με τη σημασία που μεταφέρουν. Υπάρχουν αμέτρητοι διαφορετικοί ήχοι σε κάθε γλώσσα και μεταξύ γλωσσών που δεν έχουν κοινές ρίζες, σπάνια συναντώνται λέξεις με παρόμοιους ήχους και την ίδια σημασία. Για παράδειγμα, η λέξη «σκύλος» είναι «hund» στα Γερμανικά, «chien» στα Γαλλικά και «inu» στα Ιαπωνικά.
Αλλά μία λέξη παρακάμπτει αυτόν τον κανόνα: η λέξη “ε;” (huh?).
Σύμφωνα με μελέτη που βραβεύτηκε με το Ig Nobel Prize και δημοσιεύθηκε στο PLOS ONE το 2013, αυτή η λέξη έχει παγκόσμια χαρακτηριστικά.
«Η λέξη -ε;- χρησιμοποιείται όταν κάποιος δεν κατάλαβε τι ειπώθηκε και εμφανίζεται με παρόμοια μορφή και λειτουργία σε πολλές γλώσσες παγκοσμίως», εξηγεί η ομάδα από το Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ για την Ψυχογλωσσολογία.
Τα κοινά χαρακτηριστικά της λέξης
Η ομάδα μελέτησε τη λέξη σε 31 γλώσσες και εστίασε σε 10 από αυτές, που προέρχονται από πέντε διαφορετικές ηπείρους.
Ανακάλυψαν ότι:
- Είναι μονοσύλλαβη.
- Έχει το πολύ έναν ήχο φωνήματος στην αρχή.
- Περιλαμβάνει ένα κεντρικό φωνήεν χαμηλού τόνου.
- Διαθέτει ερωτηματική προφορά.
Παρότι η λέξη ακούγεται ελαφρώς διαφορετική σε κάθε γλώσσα, διατηρεί αυτά τα βασικά χαρακτηριστικά.
Γιατί είναι τόσο κοινή;
Η ομάδα συζήτησε δύο πιθανές εξηγήσεις:
- Ενστικτώδης ήχος: Ενδέχεται να είναι ένας φυσικός ήχος που παράγουν όλοι οι άνθρωποι όταν νιώθουν σύγχυση, όπως τα βογγητά πόνου.
- Σύγκλιση μέσω της εξέλιξης: Οι γλώσσες μπορεί να έχουν αναπτύξει ανεξάρτητα αυτή τη λέξη λόγω της κοινής ανάγκης για σύντομη διόρθωση σε μια συνομιλία.
Η δεύτερη εξήγηση φαίνεται πιο πιθανή, καθώς η λέξη δεν εμφανίζεται αυθόρμητα, αλλά αποκτάται μέσω της γλωσσικής μάθησης κατά την παιδική ηλικία.
Η σημασία της λέξης στις συνομιλίες
Η λέξη «huh;» καλύπτει την ανάγκη να ειδοποιήσουμε τον συνομιλητή μας ότι υπάρχει πρόβλημα κατανόησης, χωρίς να διακόψουμε τη ροή της συνομιλίας.
Όπως εξηγεί η ομάδα, «ένα σήμα που δείχνει πρόβλημα πρέπει να είναι απλό και γρήγορο, αλλά ταυτόχρονα να μεταφέρει την ανάγκη για εξήγηση ή επανάληψη».
Έτσι, την επόμενη φορά που δε θα καταλάβετε κάτι, δοκιμάστε να πείτε «ε;» ή αλλιώς «huh»? καθώς είναι πολύ πιθανό να σας καταλάβουν!
Βίντεο
