Τα αποτελέσματα από την ανάλυση των δειγμάτων που συνέλεξε η κινεζική αποστολή Chang’e-6 από την αθέατη πλευρά της Σελήνης φέρνουν επανάσταση στην κατανόησή μας για την ιστορία του ηλιακού συστήματος.
Μια νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο του 2026 στο περιοδικό Science Advances από ερευνητές της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών, παρουσιάζει τρία κρίσιμα ευρήματα που ανατρέπουν παγιωμένες θεωρίες δεκαετιών.
Η κατάρρευση μιας παραδοσιακής θεωρίας
Το πιο εντυπωσιακό εύρημα αφορά την κατάρριψη της θεωρίας του Ύστερου Βαρύ Βομβαρδισμού (Late Heavy Bombardment – LHB). Σύμφωνα με αυτήν, πριν από περίπου 3,9 δισεκατομμύρια χρόνια, η Γη και η Σελήνη δέχθηκαν μια ξαφνική και βίαιη εισβολή αστεροειδών λόγω μετακινήσεων των εξωτερικών πλανητών.
Ωστόσο, η ανάλυση των δειγμάτων από τη λεκάνη South Pole-Aitken (SPA) -την αρχαιότερη δομή της Σελήνης- έδειξε ότι σχηματίστηκε πριν από 4,25 δισεκατομμύρια χρόνια. Η ημερομηνία αυτή είναι πολύ παλαιότερη από την προβλεπόμενη έναρξη του LHB. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η συσσώρευση κρατήρων ηλικίας 3,9 δισεκατομμυρίων ετών στην ορατή πλευρά, που τροφοδότησε τη θεωρία του LHB, οφείλεται μάλλον σε ένα μοναδικό, κολοσσιαίο γεγονός (την πρόσκρουση Imbrium) που διασκόρπισε συντρίμμια παντού, και όχι σε μια γενικευμένη χαοτική περίοδο.
Νέα δεδομένα για τη χρονολόγηση
Η μελέτη προσφέρει επίσης την πρώτη απόδειξη ότι ο ρυθμός προσκρούσεων είναι παρόμοιος και στις δύο πλευρές της Σελήνης, κάτι που μέχρι τώρα ήταν απλή υπόθεση. Παράλληλα, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η «Χρονολογική Συνάρτηση» -το μαθηματικό εργαλείο που χρησιμοποιούμε για να υπολογίζουμε την ηλικία των επιφανειών μετρώντας κρατήρες- χρειάζεται βαθμονόμηση. Τα νέα δεδομένα δείχνουν μια απόκλιση περίπου 340 εκατομμυρίων ετών για ορισμένες περιόδους, αλλάζοντας τον χάρτη της σεληνιακής ιστορίας.
Σταθερή εξέλιξη αντί για χάος
Αντί για μια ξαφνική κορύφωση προσκρούσεων, τα στοιχεία δείχνουν μια σταδιακή και σταθερή μείωση της συχνότητας των συγκρούσεων καθώς το νεαρό ηλιακό σύστημα «καθάριζε» τη γειτονιά του από τα υπολείμματα του σχηματισμού των πλανητών.
Η ανακάλυψη αυτή αλλάζει το μοντέλο εξέλιξης ολόκληρου του ηλιακού μας συστήματος, αποδεικνύοντας ότι η αθέατη πλευρά της Σελήνης κρατά τα κλειδιά για το δικό μας παρελθόν.
