Πώς μπορούν να «εξαφανιστούν» 300 χρόνια από την ιστορία; Σύμφωνα με μια αμφιλεγόμενη θεωρία γνωστή ως Υπόθεση του Φαντάσματος του Χρόνου (Phantom Time Hypothesis), αυτό ακριβώς συνέβη.
Η θεωρία του Γερμανού ιστορικού Χέριμπερτ Ίλιγκ
Η θεωρία προτάθηκε το 1991 από τον Γερμανό ιστορικό Χέριμπερτ Ίλιγκ (Heribert Illig) και υποστηρίζει ότι τα γεγονότα που υποτίθεται πως έλαβαν χώρα μεταξύ των ετών 614 και 911 μ.Χ. δε συνέβησαν ποτέ. Ο Ίλιγκ πίστευε ότι σχεδόν τρεις αιώνες ανθρώπινης ιστορίας επινοήθηκαν, ώστε να φανεί ότι ο κόσμος πλησίαζε το έτος 1000 μ.Χ., ένα σημαντικό θρησκευτικό ορόσημο που θεωρούνταν «χιλιετής επέτειος από τη γέννηση του Χριστού».
Σύμφωνα με τη θεωρία, οι «ένοχοι» αυτής της παραποίησης ήταν ο Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Όθων Γ΄, ο Πάπας Συλβέστρος Β΄ και ίσως ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Ζ΄, οι οποίοι φέρονται να συνεργάστηκαν για να προσθέσουν περίπου 300 φανταστικά χρόνια στην ιστορία.
Η εποχή που «εφευρέθηκε»
Αν η θεωρία του Ίλιγκ ήταν αληθινή, τότε θα σήμαινε ότι γεγονότα όπως οι επιδρομές των Βίκινγκ στη Βρετανία, ο Αλφρέδος ο Μέγας, ο Καρλομάγνος και η ίδρυση της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας δεν υπήρξαν ποτέ.
Η συγκεκριμένη χρονική περίοδος είναι γνωστή ως Μεσαίωνας ή Σκοτεινοί Χρόνοι, εξαιτίας της περιορισμένης τεκμηρίωσης μετά την πτώση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Ο Ίλιγκ θεώρησε πως αυτή η έλλειψη αρχείων άφησε «χώρο» για την εισαγωγή ψεύτικων αιώνων στην ιστορική χρονολόγηση.
Τα επιχειρήματα υπέρ και κατά της θεωρίας
Οι υποστηρικτές της θεωρίας τονίζουν ότι υπάρχουν πολλά «κενά» και αμφιλεγόμενα στοιχεία σε εκείνη την περίοδο. Ακόμα και η ιστορία του θρυλικού βασιλιά Αρθούρου, που τοποθετείται στους Σκοτεινούς Χρόνους, θεωρείται από πολλούς περισσότερο ιστορικός μύθος παρά πραγματικότητα.
Ωστόσο, οι επικριτές υπογραμμίζουν πως η θεωρία καταρρέει μπροστά στα ιστορικά και αστρονομικά δεδομένα. Άλλοι πολιτισμοί, όπως οι Κινέζοι και οι Άραβες, κρατούσαν ακριβή αρχεία εκείνη την εποχή και θα είχαν σίγουρα παρατηρήσει αν εξαφανίζονταν τρεις αιώνες από το ημερολόγιο. Επιπλέον, η ύπαρξη του Καρλομάγνου και της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας δεν θα μπορούσαν να είναι πλαστές, αφού ο Όθων Γ’, που υποτίθεται ότι ενορχήστρωσε τη συνωμοσία, έφερε αυτόν τον τίτλο αιώνες αργότερα.
Μια θεωρία που προκαλεί αλλά δεν πείθει
Η υπόθεση γίνεται ακόμη πιο αμφίβολη αν σκεφτούμε ότι ο Κωνσταντίνος Ζ΄ πέθανε το 959 μ.Χ., όταν ο Πάπας Συλβέστρος Β΄ ήταν μόλις 13 ετών και ο Όθων Γ΄ δεν είχε καν γεννηθεί. Η χρονική αλληλουχία, λοιπόν, δε βγάζει νόημα.
Ακόμη, η πίστη ότι το έτος 1000 θα είχε θεολογική σημασία – ότι ίσως σήμαινε την επιστροφή του Χριστού – καθιστά απίθανο να πίστευαν οι τότε χριστιανοί ηγέτες πως θα μπορούσαν να «ξεγελάσουν» μια τέτοια θεία προφητεία απλώς αλλάζοντας το ημερολόγιο.
Όσο εντυπωσιακή κι αν φαίνεται, η θεωρία του φαντάσματος του χρόνου δεν αντέχει σε σοβαρή ιστορική εξέταση. Οι επιστήμονες τη θεωρούν μια ενδιαφέρουσα αλλόκοτη υπόθεση, που περισσότερο αναδεικνύει τις δυσκολίες της χρονολόγησης του Μεσαίωνα, παρά μια πραγματική απάτη της ιστορίας.
Έτσι, όλα δείχνουν ότι δε ζούμε στο 1726 και πως τα περίπου 300 χρόνια που «λείπουν» υπάρχουν κανονικά – τουλάχιστον όσο μας επιτρέπουν να δούμε τα ιστορικά αρχεία και η λογική.