Ένα εξαιρετικά σπάνιο και εντυπωσιακό φαινόμενο εμφανίστηκε πάνω από την πόλη Γκενχέ (Genhe), στην Εσωτερική Μογγολία της βόρειας Κίνας: ένα τεράστιο κόκκινο υπερκυτταρικό νέφος σε σχήμα μανιταριού (mushroom-shaped supercell cloud), συνοδευόμενο από ένα έντονο ουράνιο τόξο, πρόσφερε μια σπάνια μετεωρολογική παράσταση.
Αυτό το είδος νέφους δεν είναι μόνο εντυπωσιακό οπτικά, αλλά αποτελεί και ένα από τα πιο επικίνδυνα και πολύπλοκα φαινόμενα της ατμόσφαιρας.
Τι είναι το υπερκυτταρικό νέφος (supercell);
Ένα υπερκύτταρο είναι ένας τύπος καταιγίδας που χαρακτηρίζεται από ένα περιστρεφόμενο ανυψωτικό ρεύμα (mesocyclone). Είναι η σπανιότερη και πιο επικίνδυνη μορφή καταιγίδας, ικανή να προκαλέσει:
- ισχυρούς ανέμους,
- έντονες χαλαζοπτώσεις,
- πλημμύρες,
- και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ανεμοστρόβιλους (tornadoes).
Οι υπερκυτταρικές καταιγίδες συνήθως διαχωρίζονται σε τρεις κατηγορίες:
- Κλασικές (Classic) – με ισορροπία βροχόπτωσης και στροβιλισμού.
- Βροχερές (HP – High Precipitation) – συνοδευόμενες από πολύ ισχυρές βροχές.
- Ξηρές (LP – Low Precipitation) – με λίγο νερό αλλά πολύ εντυπωσιακή εμφάνιση.
Γιατί «μανιταροειδές» σχήμα;
Το «μανιταροειδές» ή «μανιτάρι» σχήμα που παρατηρήθηκε προκύπτει λόγω της κατακόρυφης ανάπτυξης του νέφους σε συνδυασμό με την περιστροφή του. Στο πάνω μέρος σχηματίζεται ένα μεγάλο «καπέλο» που θυμίζει το σχήμα ενός μανιταριού, αποτέλεσμα των ισχυρών ανωδικών ρευμάτων που συναντούν τη στρατόσφαιρα και απλώνονται οριζόντια.
Τι προκάλεσε το κόκκινο χρώμα;
Το κόκκινο χρώμα οφείλεται στη διάθλαση και σκέδαση του φωτός του ηλιοβασιλέματος μέσα στα σταγονίδια και τους παγοκρυστάλλους του νέφους. Καθώς ο ήλιος βρίσκεται χαμηλά στον ορίζοντα, το φως του ταξιδεύει διαμέσου μεγαλύτερης απόστασης στην ατμόσφαιρα, χάνοντας τα μπλε και πράσινα μήκη κύματος και αφήνοντας πίσω του τις κόκκινες και πορτοκαλί αποχρώσεις.
Όταν ένα τόσο πυκνό και ανεπτυγμένο σύννεφο «λουστεί» σε αυτό το φως, το αποτέλεσμα είναι ένας φλεγόμενος κόκκινος ουρανός, που μοιάζει σχεδόν εξωπραγματικός.
Γιατί είναι τόσο σπάνιο το φαινόμενο;
Το φαινόμενο είναι σπάνιο για τρεις βασικούς λόγους:
- Σπάνια δημιουργούνται υπερκυτταρικά νέφη – απαιτούν συγκεκριμένες συνθήκες: έντονη αστάθεια, υγρασία και διαφορές ανέμου με το ύψος.
- Ακόμα πιο σπάνιο να εμφανιστούν με τόσο καθαρό σχήμα μανιταριού, ορατό σε ευρεία κλίμακα.
- Ο φωτισμός από τον ήλιο πρέπει να είναι ιδανικός – λίγο πριν δύσει, ώστε να αναδείξει τις αποχρώσεις και τα στρώματα του σύννεφου.
