Η αποκάλυψη μιας αρχαίας αιγυπτιακής μούμιας αποκάλυψε μια τρομακτική βουβωνική πανώλη που σκόρπισε τον όλεθρο στην ανθρωπότητα πριν ο διαβόητος Μαύρος Θάνατος σαρώσει την Ευρώπη.
Αυτό το παλαιότερο επιβεβαιωμένο κρούσμα της νόσου δείχνει ότι η βουβωνική πανώλη ήταν παρούσα στη Βόρεια Αφρική χιλιάδες χρόνια πριν από τη «βασιλεία» του Μαύρου Θανάτου.
Η λοίμωξη, επιστημονικά γνωστή ως «Yersinia pestis», αποδεκάτισε μεγάλα τμήματα της Ευρώπης, αλλά αυτή η νέα ανακάλυψη επέτρεψε στους επιστήμονες να κατανοήσουν βαθύτερα την παρουσία της νόσου στη Βόρεια Αφρική και τη σταδιακή παγκόσμια εξάπλωσή της, σύμφωνα με την The Sun.
Πρόσφατες μελέτες έχουν εντοπίσει ίχνη DNA της λοίμωξης «Yersinia pestis» σε προϊστορικά σώματα, γεγονός που υποδηλώνει ότι το παθογόνο υπήρχε και κυκλοφορούσε χιλιάδες χρόνια πριν από την ιστορική πανδημία. Ωστόσο, μέχρι αυτή την τελευταία ανακάλυψη, όλα τα αρχαία παραδείγματα προέρχονταν από την Ευρώπη και την Ασία, με κάποιες ενδείξεις μόλυνσης που βρέθηκαν σε σκελετούς ηλικίας 5.000 ετών στη Ρωσία.
Τώρα, η αρχαία αιγυπτιακή μούμια που φιλοξενείται στο Museo Egizio στο Τορίνο της Ιταλίας, αποκάλυψε ότι η πανούκλα ήταν επίσης διαδεδομένη στη Βόρεια Αφρική στις αρχές της Εποχής του Χαλκού.
Τόσο ο ιστός των οστών, όσο και τα έντερα της μούμιας περιείχαν ίχνη DNA Yersinia pestis, υποδεικνύοντας ότι η αρχαία πανούκλα είχε φτάσει σε προχωρημένα στάδια όταν το άτομο πέθανε.
Πρώτο προϊστορικό γονιδίωμα της Y. pestis στην Αφρική
Οι ερευνητές δήλωσαν: «Αυτό είναι το πρώτο αναφερόμενο προϊστορικό γονιδίωμα του Y. pestis εκτός Ευρασίας, το οποίο παρέχει μοριακά στοιχεία για την παρουσία πανώλης στην αρχαία Αίγυπτο, αν και δεν μπορούμε να συμπεράνουμε πόσο διαδεδομένη ήταν η ασθένεια εκείνη την εποχή».
Η προηγούμενη έρευνα είχε υποδείξει πιθανούς ξεσπάσματα κατά μήκος του Νείλου στην αρχαία Αίγυπτο. Πριν από δύο δεκαετίες, ειδικοί ανακάλυψαν ψύλλους – κύριους φορείς της πανούκλας – σε ανασκαφικό χώρο στην Amarna, όπου ζούσαν οι εργάτες που έχτισαν τον τάφο του Τουταγχαμών. Δεδομένου ότι οι ψύλλοι ήταν οι κύριοι φορείς, οι ειδικοί άρχισαν να υποθέτουν ότι η ασθένεια ενέσκηψε στην αρχαία Αίγυπτο.
Ιατρικές πηγές 3.500 ετών
Πράγματι, ένα ιατρικό έγγραφο ηλικίας 3.500 ετών, γνωστό ως Ebers Papyrus, περιέγραψε μια νόσο. Ορισμένοι επιστήμονες πιστεύουν ότι η ασθένεια προήλθε από ψύλλους που ζούσαν στον Νείλο, οι οποίοι μόλυναν τους μαύρους αρουραίους που ταξίδευαν σε αρχαία πλοία κι έτσι διαδόθηκε ο φοβερός Black Death παγκοσμίως.
Με αυτή την ανακάλυψη, οι γνώσεις για την αρχή και την εξάπλωση της πανούκλας στην ιστορία της ανθρωπότητας μεταβάλλονται ριζικά.