Ο ωκεανός δεν ήταν ένα ευχάριστο μέρος κατά τη διάρκεια του Μεσοζωικού αιώνα, όπου τα νερά του ήταν εξαιρετικά ανεπαρκή σε οξυγόνο, προκαλώντας πολλές μαζικές εξαφανίσεις θαλάσσιων οργανισμών. Τώρα, μια νέα μελέτη φαίνεται να έχει βρει τον μηχανισμό πίσω από αυτή την καταστροφική αλυσίδα γεγονότων.
Η ρόλος των τεκτονικών πλακών στα επίπεδα οξυγόνου
Η ομάδα έψαχνε για αποδείξεις υποστήριξης της θεωρίας ότι οι τεκτονικές πλάκες μπορεί να είχαν διαδραματίσει ρόλο. Αυτό συμβαίνει επειδή ο Μεσοζωικός αιώνας, που εκτεινόταν από 185 έως 85 εκατομμύρια χρόνια πριν, ήταν επίσης η εποχή κατά την οποία η υπερηπείρος Γκοντβάνα διασπάστηκε.
Η ομάδα βρήκε αποδείξεις ότι κατά τη διάρκεια της διάσπασης, πολλά κύματα φωσφόρου απελευθερώθηκαν από τον βασάλτη, ένα τύπο ηφαιστειακού βράχου, στον θαλάσσιο βυθό και στις ηπείρους.
Η σχέση φωσφόρου με την ανάπτυξη θαλάσσιων οργανισμών
Πώς όμως ένα πλήθος φωσφόρου οδήγησε σε έλλειψη οξυγόνου και, συνεπώς, άλλαξε την κατεύθυνση της ανάπτυξης της θαλάσσιας ζωής;
Ο φωσφόρος είναι ένα από τα απαραίτητα στοιχεία για τη ζωή – συμμετέχει στη δημιουργία του DNA και των μεμβρανών των κυττάρων και είναι κλειδί για την κύρια πηγή ενέργειας των κυττάρων, το ATP.
Ενώ τα κύματα φωσφόρου οδήγησαν σε αύξηση της ανάπτυξης και παραγωγικότητας των θαλάσσιων οργανισμών, η συνέπεια αυτής της παραγωγικότητας ήταν να βυθιστεί πολύ περισσότερη ποσότητα οργανικής ύλης στον πυθμένα του ωκεανού Η αποσύνθεση της οργανικής ύλης χρησιμοποιεί οξυγόνο, οπότε σε αυτή την κλίμακα, έχει καταστροφικές συνέπειες.
«Αυτή η διαδικασία οδήγησε τελικά εκτεταμένες περιοχές των ωκεανών να γίνουν ανοξικές, δημιουργώντας ‘νεκρές ζώνες’ όπου πέθαναν περισσότερα θαλάσσια ζώα», εξήγησε ο συν-συγγραφέας της μελέτης καθηγητής Benjamin Mills σε δήλωση.
«Είναι αξιοσημείωτο πώς μια αλυσίδα γεγονότων μέσα στη Γη μπορεί να επηρεάσει την επιφάνεια, συχνά με καταστροφικές επιπτώσεις», είπε ο καθηγητής Gernon.
«Η μελέτη γεωλογικών γεγονότων προσφέρει πολύτιμες γνώσεις που μπορούν να μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε πώς μπορεί να αντιδράσει η Γη σε μελλοντικές κλιματικές και περιβαλλοντικές πιέσεις».
Η μελέτη δημοσιεύεται στο περιοδικό Nature Geoscience.