FOXreport.gr

Κβαντικοί παρατηρητές μπορούν να «διαφωνούν», αλλά με όρια

Εικόνα: Proceedings of the National Academy of Sciences (2026). DOI: 10.1073/pnas.2613021123

Δύο παρατηρητές μπορούν να ξεκινούν από την ίδια περιγραφή ενός κβαντικού συστήματος, να ακολουθούν τους ίδιους κανόνες πιθανότητας και παρ’ όλα αυτά να διαφωνούν για την πιθανότητα του ίδιου αποτελέσματος, ακόμη και όταν είναι βέβαιοι για τις εκτιμήσεις ο ένας του άλλου.

Η μελέτη των María García Díaz και Giannicola Scarpa του Universidad Politécnica de Madrid και του Adam Brandenburger του New York University δημοσιεύθηκε στο Proceedings of the National Academy of Sciences.

Κβαντικοί παρατηρητές: Όταν η συμφωνία είναι υποχρεωτική

Σημείο αναφοράς είναι το θεώρημα συμφωνίας του Robert Aumann το 1976. Στην κλασική θεωρία πιθανοτήτων, όσοι ξεκινούν με τις ίδιες αρχικές πιθανότητες δεν μπορούν να διατηρήσουν διαφορετικές εκτιμήσεις όταν αυτές γίνουν κοινή γνώση. Η νέα μελέτη ορίζει το κβαντικό αντίστοιχο, την «κοινή βεβαιότητα» και αποδεικνύει ότι επιβάλλει συμφωνία όταν οι μετρήσεις είναι συμβατές μεταξύ τους και με την ιδιότητα που αξιολογείται. Στο κβαντικό σύστημα, όμως, μια μέτρηση μπορεί να αλλάξει την κατάσταση και άρα την πιθανότητα που εκτιμάται.

Ένα τρίτο έναντι δύο τρίτων

Στο μοντέλο, η Alice και ο Bob μετρούν από ένα μέρος ενός συστήματος τριών μερών. Και οι δύο εκτιμούν την πιθανότητα να επιστρέψει «ναι» ένα τεστ που αφορά το μέρος της Alice και ένα απρόσιτο τρίτο μέρος. Η μέτρηση της Alice ξεχωρίζει τις δύο εναλλακτικές και καταστρέφει τη συνεκτικότητά τους, οπότε η εκτίμησή της είναι ένα τρίτο.

Η μέτρηση του Bob δεν τις ξεχωρίζει, διατηρεί τη συνεκτικότητα και η εκτίμησή του φτάνει τα δύο τρίτα. Η διαφωνία αυτή συμβαδίζει με την κοινή βεβαιότητα, αφού ο καθένας χρησιμοποιεί μόνο το δικό του αποτέλεσμα και ο υπολογισμός του Bob δεν περιλαμβάνει την αλλαγή που προκάλεσε η μέτρηση της Alice.

Γιατί μια καταγραφή αλλάζει την απάντηση

Οι ερευνητές επεκτείνουν το μοντέλο με έναν κλασικό καταχωρητή, μια καταγραφή των μετρήσεων και των αποτελεσμάτων. Η διαδικασία αυτή απομακρύνει τη συνεκτικότητα και οι δύο παρατηρητές υπολογίζουν ένα τρίτο. Η συμφωνία μπορεί να προκύψει, όπως γράφουν, μέσω «της φυσικής πράξης της κλασικής καταγραφής».

Η κβαντική διαφωνία έχει σαφές όριο. Η Alice δεν μπορεί να είναι βέβαιη ότι μια ιδιότητα ισχύει και ταυτόχρονα βέβαιη ότι ο Bob είναι βέβαιος πως δεν ισχύει, για την ίδια κατάσταση.

Exit mobile version