Επιστήμονες πέτυχαν για πρώτη φορά τη μεταφορά αντιπρωτονίων οδικώς, χρησιμοποιώντας μια ειδικά κατασκευασμένη παγίδα τοποθετημένη σε φορτηγό. Η κοινοπραξία BASE, υπό την καθοδήγηση του Πανεπιστημίου Heinrich Heine του Ντίσελντορφ στο CERN, παρουσίασε τα ευρήματά της στο περιοδικό Nature, αποδεικνύοντας ότι τα αντισωματίδια μπορούν να αποθηκευτούν σε κινητή συσκευή για περισσότερο από έναν μήνα.
Η ανάγκη μεταφοράς εκτός του CERN
Η σύγκριση πρωτονίων και αντιπρωτονίων αποτελεί μία από τις πιο υποσχόμενες μεθόδους για την κατανόηση της ασυμμετρίας ύλης και αντιύλης στο σύμπαν. Ωστόσο, οι διακυμάνσεις του μαγνητικού πεδίου στις εγκαταστάσεις του CERN περιορίζουν την ακρίβεια των μετρήσεων.
Για τον λόγο αυτό κατασκευάστηκε η φορητή παγίδα Penning με την ονομασία BASE-STEP, ώστε να καταστεί δυνατή η μεταφορά των αντιπρωτονίων σε εξωτερικά εργαστήρια υψηλής ακρίβειας.
Το ιστορικό πείραμα και οι επιδόσεις της παγίδας
Τον Μάρτιο του 2026, συνολικά 92 αντιπρωτόνια εξήχθησαν από τις εγκαταστάσεις του CERN και αποθηκεύτηκαν στο BASE-STEP. Η παγίδα φορτώθηκε σε φορτηγό και διανύθηκε απόσταση περίπου 8 χιλιομέτρων εντός της περιοχής του CERN, χωρίς να χαθεί κανένα σωματίδιο κατά την εκφόρτωση.
Για τη διατήρηση των αντιπρωτονίων, επιτεύχθηκε εξαιρετικά υψηλό κενό, καλύτερο από 2.2 × 10⁻¹⁸ mbar. Αυτό απέτρεψε την καταστροφή των σωματιδίων από συγκρούσεις, επιτρέποντας τον ασφαλή χειρισμό τους για περισσότερες από 30 ημέρες.
Επόμενος στόχος το Ντίσελντορφ
Η επιτυχής δοκιμή ανοίγει τον δρόμο για τη μεταφορά αντιπρωτονίων στο εργαστήριο του Πανεπιστημίου του Ντίσελντορφ, μια διαδρομή διάρκειας περίπου 10 ωρών. Εκεί, οι ερευνητές στοχεύουν σε βελτίωση της ακρίβειας των μετρήσεων κατά 100 φορές, αναζητώντας απαντήσεις στο γιατί το σύμπαν κυριαρχείται από την ύλη.