Ο αστεροειδής 2024 YR4, που προκάλεσε αναστάτωση φέτος λόγω της πιθανότητας σύγκρουσής του με τη Γη, έχει μια εκπληκτική ιστορία να πει.
Μια νέα μελέτη αναφέρει ότι αυτός ο διαστημικός βράχος πιθανότατα προέρχεται από την κεντρική περιοχή της κύριας ζώνης αστεροειδών μεταξύ Άρη και Δία – μια «περιφερειακή» περιοχή του διαστήματος που οι επιστήμονες συνήθως δεν τη συνδέουν με αστεροειδείς που διασταυρώνονται με την πορεία της Γης.
Η ανακάλυψη και οι πρώτες ανησυχίες για πιθανή σύγκρουση
Λίγο μετά την ανακάλυψη του αστεροειδούς στα τέλη του περασμένου έτους, οι αστρονόμοι υπολόγισαν ότι ο 2024 YR4 είχε μια πιθανότητα 1,3% να χτυπήσει τη Γη τον Δεκέμβριο του 2032.
Αυτή η ανησυχητική πιθανότητα έφερε τον αστεροειδή στην κορυφή των καταλόγων κινδύνου σύγκρουσης που διατηρούν η NASA και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA), προκαλώντας συζητήσεις για την άμυνα του πλανήτη και οδηγώντας σε εντατικές παρατηρήσεις για να καθοριστεί καλύτερα η τροχιά του. Παρόλα αυτά, πολλοί ειδικοί τόνισαν ότι ο κίνδυνος θα μειωνόταν σημαντικά με τις επόμενες παρατηρήσεις.
Ο κίνδυνος μειώθηκε, αλλά η μελέτη αποκαλύπτει νέα στοιχεία για την προέλευση του αστεροειδούς
Όπως αναμενόταν, μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου, ο κίνδυνος για τη Γη είχε μειωθεί σχεδόν στο μηδέν. Μέχρι τον Απρίλιο, οι φωτογραφίες του αστεροειδούς που τραβήχτηκαν από το Τηλεσκόπιο James Webb επιβεβαίωσαν ότι ο βράχος διαστάσεων περίπου 60 μέτρων θα περάσει σε απόσταση ασφάλειας από τη Γη το 2032.
Αν και ο αστεροειδής εξακολουθεί να έχει 2% πιθανότητα να χτυπήσει τη Σελήνη, οι νέες παρατηρήσεις από τα τηλεσκόπια Gemini South στη Χιλή και Keck στην Χαβάη παρέχουν ισχυρές αποδείξεις ότι ο αστεροειδής προέρχεται από μια περιοχή της ζώνης αστεροειδών που δε συνδέεται συχνά με διασταυρούμενους αστεροειδείς.
Η «αντίθετη περιστροφή» και η «ασυνήθιστη» επίπεδη μορφή του 2024 YR4
Η περιστροφή του αστεροειδούς είναι ανάποδη σε σχέση με την τροχιά του γύρω από τον ήλιο, ένα χαρακτηριστικό που προσφέρει σημαντικό στοιχείο για την προέλευσή του.
Σύμφωνα με την νέα μελέτη, το φαινόμενο Yarkovsky – μια υποκείμενη δύναμη που προκαλεί η άνιση απορρόφηση και αναδίπλωση του ηλιακού φωτός – μπορεί να ωθήσει τον αστεροειδή σε τροχιές κοντά στη Γη με την πάροδο του χρόνου.
Η ταχεία περιστροφή του αστεροειδούς, που διαρκεί μόλις 20 λεπτά, σε συνδυασμό με την ανάλυση της καμπύλης φωτός του – τις λεπτές παραλλαγές της φωτεινότητας του με την πάροδο του χρόνου – επέτρεψε στους επιστήμονες να προσδιορίσουν με ακρίβεια όχι μόνο τη σύνθεση και την τροχιακή του συμπεριφορά, αλλά και το σχήμα του, το οποίο μοιάζει με επίπεδο δίσκο, όπως ένας δίσκος χόκεϊ.
Ανακάλυψη που ανατρέπει τις συνήθεις αντιλήψεις για τη μορφή των αστεροειδών
Αυτό το εύρημα ήταν απρόσμενο, καθώς οι περισσότεροι αστεροειδείς θεωρείται ότι έχουν σχήμα πατάτας ή παιχνιδιού με κορυφή. Αστεροειδείς μεγαλύτεροι από 100 μέτρα συνήθως αποτελούνται από «σωρούς συντριμμιών» – αποσπασμένα κομμάτια που συνδέονται χαλαρά μετά την καταστροφή ενός μεγαλύτερου αστεροειδή. Δεδομένου ότι ο 2024 YR4 βρίσκεται στο εύρος μεγέθους των βράχων, οι επιστήμονες υποθέτουν ότι μπορεί να ήταν κάποτε ένας βράχος τοποθετημένος πάνω σε έναν μεγαλύτερο αστεροειδή σωρό συντριμμιών.
Σχέδιο για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των κινδύνων
Τα δεδομένα από αυτήν τη μελέτη θα χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση των φυσικών χαρακτηριστικών και των σχημάτων των αστεροειδών που ενδέχεται να επηρεάσουν τη Γη, προσφέροντας μια εξαιρετική περίπτωση δοκιμής για τις γρήγορες παρατηρήσεις που απαιτούνται για να χαρακτηριστεί μια ενδεχόμενη απειλή σαν αυτό το αντικείμενο.
Αυτά τα ευρήματα περιγράφονται σε μια προκαταρκτική μελέτη που αναμένεται να δημοσιευθεί στο περιοδικό The Astrophysical Journal Letters.