Οι αστρονόμοι ανακάλυψαν έναν «πεινασμένο» βρεφικό πλανήτη που καταβροχθίζει υλικό γύρω από ένα νεαρό άστρο σε απόσταση περίπου 430 ετών φωτός από τη Γη. Ο πλανήτης ονομάστηκε WISPIT 2b.
Ο WISPIT 2b εκτιμάται ότι είναι ένας αέριος γίγαντας περίπου στο μέγεθος του Δία και ηλικίας μόλις 5 εκατομμυρίων ετών. Αν αυτό φαίνεται αρχαίο, να θυμόμαστε ότι το ηλιακό μας σύστημα έχει ηλικία περίπου 4,6 δισεκατομμυρίων ετών. Ο εξωπλανήτης ή exoplanet ανοίγει ένα κανάλι στον πλανητογόνο δίσκο αερίων και σκόνης, τον λεγόμενο «πρωτοπλανητικό δίσκο», γύρω από το νεαρό μητρικό άστρο WISPIT 2, σαν ένα κοσμικό Pac-Man που «καταβροχθίζει» υλικό.
Ο εξωπλανήτης αυτός είναι η πρώτη επιβεβαιωμένη ανίχνευση πλανήτη σε δίσκο πολλαπλών δακτυλίων, έναν δίσκο που περιέχει πολλαπλά κενά και κανάλια, σχεδόν σαν ένα βινύλιο.
Ιδανικό εργαστήριο μελέτης πλανητικής εξέλιξης
Απεικονισμένος με το Very Large Telescope (VLT) που βρίσκεται στην έρημο Ατακάμα στη Χιλή, ο WISPIT 2b είναι επίσης μόλις ο δεύτερος νεαρός πλανήτης που έχει επιβεβαιωθεί γύρω από ένα άστρο που είναι ουσιαστικά ανάλογο με έναν νεαρό ήλιο.
Αυτό καθιστά τη μελέτη του WISPIT 2b και του πρωτοπλανητικού του δίσκου, ο οποίος έχει πλάτος περίπου 380 φορές την απόσταση Γης – Ήλιου, το ιδανικό εργαστήριο για τη μελέτη των αλληλεπιδράσεων μεταξύ πλανητών και δίσκων και της μετέπειτα εξέλιξης τέτοιων συστημάτων.
«Η ανακάλυψη αυτού του πλανήτη ήταν μια εκπληκτική εμπειρία – ήμασταν απίστευτα τυχεροί» δήλωσε η επικεφαλής της ομάδας και ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο Leiden Richelle van Capelleveen. «WISPIT 2, μια νεαρή εκδοχή του ήλιου μας, βρίσκεται σε μια ελάχιστα μελετημένη ομάδα νεαρών άστρων και δεν περιμέναμε να βρούμε ένα τόσο θεαματικό σύστημα. Αυτό το σύστημα πιθανότατα θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για χρόνια».
Αναπάντεχος πολυδακτύλιος δίσκος
Η ομάδα κατέγραψε μια υπέρυθρη εικόνα του πλανήτη τοποθετημένου σε ένα κενό του δίσκου καθώς διεξήγαγε έρευνα με σκοπό να ανακαλύψει εάν οι αέριοι γίγαντες σε ευρείες τροχιές είναι πιο συχνοί γύρω από νεαρά ή μεγαλύτερης ηλικίας άστρα. Αυτό ήταν δυνατό επειδή ο βρεφικός πλανήτης είναι ακόμα θερμός και ακτινοβολεί μετά τον σχηματισμό του.
«Στην περίπτωση αυτού του άστρου, ανιχνεύσαμε αντίθετα έναν εντελώς αναπάντεχο και εξαιρετικά όμορφο πολυδακτύλιο δίσκο σκόνης».
Σημαντικό ορόσημο για τη μελέτη εξωπλανητών
Ο Ginski πρόσθεσε ότι η ομάδα ήταν τυχερή να έχει αυτούς τους απίστευτους νέους ερευνητές στην υπόθεση του WISPIT 2b, τονίζοντας ότι αυτό θα είναι το πρώτο από πολλά επιτεύγματα που θα προκύψουν από τη νέα γενιά αστροφυσικών.
«Ο πλανήτης είναι μια αξιοσημείωτη ανακάλυψη. Δεν μπορούσα να πιστέψω ότι ήταν πραγματικός εντοπισμός όταν ο Dr. Ginski μου έδειξε για πρώτη φορά την εικόνα», δήλωσε το μέλος της ομάδας και μεταπτυχιακός φοιτητής του Πανεπιστημίου του Galway Jake Byrne. «Είναι μεγάλο – αυτό είναι βέβαιο ότι θα πυροδοτήσει συζήτηση στην ερευνητική κοινότητα και θα προωθήσει την κατανόησή μας για το σχηματισμό πλανητών».
Η έρευνα της ομάδας δημοσιεύτηκε σε δύο άρθρα την Τρίτη (26 Αυγούστου) στο περιοδικό The Astrophysical Journal Letters.