FOXreport.gr

Γιατί οι γηραιοί αστέρες παρουσιάζουν ξαφνική πτώση φωτεινότητας

Εικόνα: ESA/Hubble, NASA, Maximilian Häberle (MPIA)

Μια νέα μελέτη της Saskia Hekker στο The Astrophysical Journal Letters προτείνει την πρώτη ποσοτική εξήγηση για το γιατί οι γηράσκοντες αστέρες χαμηλής μάζας παρουσιάζουν μια σύντομη και απότομη πτώση της φωτεινότητάς τους. Το φαινόμενο, γνωστό ως «εξόγκωμα φωτεινότητας» των αστέρων του κλάδου των ερυθρών γιγάντων, παρέμενε ανεξήγητο.

Οι αστέρες του κλάδου των ερυθρών γιγάντων

Όταν οι αστέρες χαμηλής μάζας, όπως ο Ήλιος, εξαντλήσουν το υδρογόνο στον πυρήνα τους, εξελίσσονται σε αστέρες του κλάδου των ερυθρών γιγάντων (RGB). Είναι φωτεινοί και πολυάριθμοι, άρα εύκολο να μελετηθούν. Οι Arcturus, Aldebaran και Pollux ανήκουν σε αυτή την κατηγορία, ενώ ο Betelgeuse είναι ερυθρός υπεργίγαντας. Καθώς γερνούν, ψύχονται, διογκώνονται και γίνονται φωτεινότεροι. Σε αυτή τη σταθερή αύξηση παρεμβάλλεται μια σύντομη πτώση, το εξόγκωμα, που πήρε το όνομά του από την εμφάνισή του στα διαγράμματα χρώματος-μεγέθους των αστρικών σμηνών.

Ένα κενό στη θεωρία

Οι αστροφυσικοί γνωρίζουν γιατί τελειώνει το εξόγκωμα, όχι όμως τι το πυροδοτεί. Υπάρχει επιπλέον μια ασυμφωνία: στα μοντέλα εμφανίζεται σε υψηλότερες φωτεινότητες, δηλαδή αργότερα, απ’ ό,τι στις παρατηρήσεις.

Στους αστέρες αυτούς ο πυρήνας είναι αδρανές ήλιο και η καύση γίνεται σε λεπτό περίβλημα, ενώ πάνω από την ακτινοβολούσα περιοχή υπάρχει εξωτερικό συναγωγικό περίβλημα. Καθώς ο πυρήνας συστέλλεται και η επιφάνεια διαστέλλεται, η βάση της συναγωγικής ζώνης κινείται προς τα μέσα και φτάνει σε στρώματα με αλλαγμένη χημική σύσταση. Η διαφορά ειδικής εντροπίας εκατέρωθεν αυτού του ορίου μικραίνει και, όταν πέσει κάτω από μια κρίσιμη τιμή, πυροδοτείται το εξόγκωμα. Οι προηγούμενες εξηγήσεις βασίζονταν σε μηχανικούς μηχανισμούς, όπως η συνάντηση του κελύφους καύσης με το όριο.

Exit mobile version