Η παράξενη ατμόσφαιρα ενός αναπτυσσόμενου εξωπλανήτη φέρνει σε αμφισβήτηση τις κυρίαρχες θεωρίες για τη δημιουργία πλανητών.
Νέα έρευνα υποδεικνύει πως οι βασικές θεωρίες για τη δημιουργία πλανητών μπορεί να είναι εσφαλμένες. Αστρονόμοι που μελετούν έναν πλανήτη που ακόμη διαμορφώνεται πέρα από το ηλιακό μας σύστημα ανακάλυψαν ότι η χημική του σύνθεση δεν αντιστοιχεί πλήρως στον δίσκο αερίου και σκόνης από τον οποίο σχηματίστηκε, όπως παραθέτουν οι πληροφορίες της Sharmila Kuthunur.
Ο πλανήτης PDS 70b: Ένα μοναδικό παράδειγμα
Ο υπό διαμόρφωση πλανήτης, PDS 70b, είναι σχεδόν τρεις φορές μεγαλύτερος από τον Δία και βρίσκεται περίπου 400 έτη φωτός μακριά από τη Γη, στον αστερισμό του Κενταύρου.
Είναι μέρος ενός συστήματος δύο πλανητών, που αποτελεί σπάνια περίπτωση όπου πλανήτες βρίσκονται ακόμη σε στάδιο σχηματισμού.
Το PDS 70b περιφέρεται γύρω από τον αστέρα του σε απόσταση παρόμοια με αυτήν του Ουρανού από τον Ήλιο και προηγούμενες παρατηρήσεις υποδεικνύουν ότι πλησιάζει το τέλος της «νεογέννητης» εποχής του, αφού συγκέντρωσε μάζα για περίπου 5 εκατομμύρια χρόνια.
Ανατροπή στα δεδομένα από νέες παρατηρήσεις
Τον Μάιο, αστρονόμοι χρησιμοποίησαν το τηλεσκόπιο Keck II στη Χαβάη για να μελετήσουν τη χημική σύνθεση του PDS 70b, εστιάζοντας στην παρουσία μονοξειδίου του άνθρακα και νερού.
Αναλύοντας τα δεδομένα, βρήκαν ότι η ατμόσφαιρα του πλανήτη περιέχει πολύ λιγότερο άνθρακα και οξυγόνο από το αναμενόμενο, κάτι που περιπλέκει τις υπάρχουσες θεωρίες δημιουργίας πλανητών.
Εναλλακτικά σενάρια για την παρατηρούμενη διαφορά
Οι ερευνητές προτείνουν δύο πιθανά σενάρια για την εξήγηση αυτής της διαφοράς:
- Προέλευση από στερεά υλικά: Ο πλανήτης ίσως συγκέντρωσε το μεγαλύτερο μέρος του άνθρακα και του οξυγόνου του, όχι από το αέριο του πρωτοπλανητικού δίσκου, αλλά από στερεά υλικά, όπως πάγος και σκόνη, που περιείχαν αυτά τα στοιχεία. Οι παρατηρήσεις του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb σε άλλα πλανητικά συστήματα δείχνουν ότι αυτή η διαδικασία είναι πιθανή.
- Εμπλουτισμός του δίσκου σε άνθρακα: Ο πρωτοπλανητικός δίσκος μπορεί να εμπλουτίστηκε πρόσφατα σε άνθρακα, κάτι που προβλέπεται από άλλες θεωρίες δημιουργίας πλανητών. Ωστόσο, τα υπάρχοντα δεδομένα δεν επαρκούν για να διακρίνουν μεταξύ των δύο σεναρίων.
Μελλοντικές προοπτικές έρευνας
Η μελέτη του δεύτερου πλανήτη, PDS 70c, μπορεί να προσφέρει κρίσιμα δεδομένα για την καλύτερη κατανόηση της δημιουργίας του συστήματος. Σύμφωνα με τον επικεφαλής συγγραφέα Chih-Chun Hsu:
«Μελετώντας αυτούς τους δύο πλανήτες μαζί, μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα την ιστορία σχηματισμού του συστήματος. Ωστόσο, αυτό είναι μόνο ένα σύστημα. Χρειαζόμαστε περισσότερα παραδείγματα για να κατανοήσουμε πώς σχηματίζονται οι πλανήτες σε γενικότερο πλαίσιο».
Σε κάθε περίπτωση, κάθε εξωπλανήτης έχει διαφορετική αφετερία και διαφορετική σύσταση.