Ο Άρης θεωρείται συχνά ένας στατικός, παγωμένος κόσμος, όμως νέες εικόνες από τον δορυφόρο Mars Express του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) αποδεικνύουν το αντίθετο.
Στην περιοχή Utopia Planitia, ένα σκοτεινό στρώμα ηφαιστειακής τέφρας φαίνεται να εξαπλώνεται με εντυπωσιακή ταχύτητα πάνω στην κόκκινη άμμο. Η σύγκριση δεδομένων από τις αποστολές Viking του 1976 με τις σημερινές λήψεις δείχνει ότι μέσα σε μόλις 50 χρόνια -ένα ακαριαίο διάστημα για την πλανητική γεωλογία- το τοπίο έχει αλλάξει δραματικά.
Άρης: Η προέλευση και η κίνηση της τέφρας
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η τέφρα αποτελείται από υλικά, όπως ο ολιβίνης και ο πυρόξενος, τα οποία σχηματίστηκαν στο εσωτερικό αρχαίων ηφαιστείων πριν από δισεκατομμύρια χρόνια. Το γεγονός ότι ο ολιβίνης παραμένει ανέπαφος αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι ο Άρης παραμένει ξηρός εδώ και πάρα πολύ καιρό.
Η κίνηση αυτών των αποθέσεων αποδίδεται κυρίως στους αρειανούς ανέμους, οι οποίοι είτε μεταφέρουν τη σκοτεινή τέφρα σε νέες περιοχές είτε απομακρύνουν την ανοιχτόχρωμη σκόνη της επιφάνειας, αποκαλύπτοντας τα αρχαία υποστρώματα.
Υπόγειος πάγος και γεωλογικές καταρρεύσεις
Οι νέες φωτογραφίες αποκάλυψαν επίσης «οδοντωτές κοιλότητες», στρογγυλεμένα βαθουλώματα που σχηματίζονται όταν ο υπόγειος πάγος εξαχνώνεται, προκαλώντας την κατάρρευση του εδάφους.
Είναι γνωστό ότι η Utopia Planitia κρύβει κάτω από την επιφάνειά της ποσότητες νερού αντίστοιχες με εκείνες της Λίμνης Σουπίριορ στη Γη. Αυτές οι καταρρεύσεις επιβεβαιώνουν πόσο διαδεδομένος παραμένει ο πάγος ακριβώς κάτω από το αρειανό έδαφος, επηρεάζοντας άμεσα τη μορφολογία του πλανήτη.
Κρατήρες και τεκτονικές ανακατατάξεις
Στο κέντρο του στρώματος τέφρας δεσπόζει ένας κρατήρας πρόσκρουσης πλάτους 15 χιλιομέτρων, ο οποίος περιβάλλεται από ανοιχτόχρωμα υλικά που εκτοξεύτηκαν κατά τη σύγκρουση.
Στο εσωτερικό του παρατηρούνται γραμμές που υποδηλώνουν την αργή κίνηση παγετώνων, ενώ στην περιφέρεια εκτείνονται τεκτονικές τάφροι, γνωστές ως «grabens».
Αυτά τα χαρακτηριστικά δείχνουν ότι ο φλοιός του Άρη συνεχίζει να δέχεται πιέσεις και να διασπάται. Οι ανακαλύψεις αυτές καταρρίπτουν τον μύθο του «νεκρού πλανήτη», αποκαλύπτοντας έναν κόσμο που συνεχίζει να διαμορφώνεται από τον άνεμο, τον πάγο και τις τεκτονικές δυνάμεις.