Αστρονόμοι που αξιοποίησαν το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb αποκάλυψαν μια απρόσμενη ιδιότητα του γνωστού «Pink Planet», ενός εξωπλανήτη περίπου 57 έτη φωτός μακριά από τη Γη.
Σύμφωνα με τα νέα δεδομένα, η ατμόσφαιρά του φαίνεται να περιέχει «αλατώδη» σύννεφα, ένα φαινόμενο που δεν είχε επιβεβαιωθεί ποτέ μέχρι σήμερα σε παρόμοιο ψυχρό ουράνιο σώμα.
Ο πλανήτης, γνωστός επιστημονικά ως GJ 504 b, έχει αποτελέσει αντικείμενο μελέτης για περισσότερο από μια δεκαετία λόγω της ασυνήθιστης ροζ απόχρωσής του και της χαμηλής θερμοκρασίας του.
Η συμβολή του James Webb
Η παρατήρηση του James Webb Space Telescope επέτρεψε στους επιστήμονες να αναλύσουν το φάσμα του πλανήτη, δηλαδή τη διάσπαση του φωτός του σε διαφορετικά μήκη κύματος. Από αυτή τη διαδικασία προέκυψε ότι η ατμόσφαιρα περιέχει υδρατμούς, μεθάνιο, διοξείδιο του άνθρακα και αμμωνία, μαζί με ενδείξεις για σύννεφα άλατος.
Η ανάλυση προηγούμενων παρατηρήσεων από επίγεια τηλεσκόπια είχε αποτύχει να αποδώσει καθαρό σήμα λόγω της εξαιρετικά χαμηλής φωτεινότητας του αντικειμένου, γεγονός που καθιστά το JWST καθοριστικό εργαλείο για τη μελέτη τέτοιων κόσμων.
Ένας από τους πιο ψυχρούς εξωπλανήτες
Ο GJ 504 b θεωρείται ένας από τους πιο ψυχρούς απευθείας απεικονισμένους εξωπλανήτες, με θερμοκρασία περίπου 290 βαθμών Κελσίου. Η ηλικία του εκτιμάται μεταξύ 2,5 και 4 δισεκατομμυρίων ετών, γεγονός που εξηγεί τη σταδιακή ψύξη του από την αρχική θερμή του κατάσταση.
Με μάζα περίπου 25 φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Δία, ο πλανήτης βρίσκεται στο όριο μεταξύ γιγάντιων πλανητών και καφέ νάνων, κάτι που καθιστά την ταξινόμησή του επιστημονικά αμφιλεγόμενη.
Η σημασία των αλατώδων νεφών
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα δεδομένα μπορούσαν να εξηγηθούν μόνο όταν στα μοντέλα της ατμόσφαιρας ενσωματώθηκαν σύννεφα. Μετά από δοκιμές διαφορετικών σεναρίων, τα σύννεφα άλατος παρείχαν την καλύτερη προσαρμογή στις παρατηρήσεις.
Αυτά τα σύννεφα φαίνεται ότι καλύπτουν βαθύτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, επηρεάζοντας τον τρόπο με τον οποίο το φως φτάνει στο τηλεσκόπιο και αποκαλύπτοντας μια πολύ πιο σύνθετη χημική δομή από ό,τι είχε αρχικά θεωρηθεί.
Νέα προοπτική για τη μελέτη ψυχρών κόσμων
Η ανακάλυψη θεωρείται σημαντική, καθώς υποδεικνύει ότι τα σύννεφα παίζουν κρίσιμο ρόλο στην κατανόηση των ατμοσφαιρών ψυχρών εξωπλανητών. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι παρόμοιες δομές μπορεί να υπάρχουν και σε άλλους κόσμους, όπως ο Δίας, όπου παρατηρούνται σύννεφα αμμωνίας.
Η μελέτη ανοίγει τον δρόμο για πιο ακριβή μοντέλα ατμοσφαιρών και για βαθύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο σχηματίζονται και εξελίσσονται οι εξωπλανήτες σε ολόκληρο το σύμπαν.