Νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο «Geophysical Research Letters» παρουσιάζει τις πρώτες φασματικές μετρήσεις των υπέρυθρων φωτεινών σημείων στο σέλας του Δία. Η μελέτη, με επικεφαλής την Katie Knowles, χρησιμοποίησε το τηλεσκόπιο James Webb (JWST) για να αναλύσει τη μεταβλητότητα των «αποτυπωμάτων» που αφήνουν οι δορυφόροι του πλανήτη.
Η μοναδικότητα του σέλαος στον Δία
Σε αντίθεση με τη Γη, όπου το σέλας προκαλείται από σωματίδια του Ήλιου, στον Δία το φαινόμενο οδηγείται σε μεγάλο βαθμό από την αλληλεπίδραση με τα φεγγάρια του, κυρίως την ηφαιστειακή Ιώ.
Ο Δίας διαθέτει το ισχυρότερο μαγνητικό πεδίο από όλους τους πλανήτες, μετατρέποντας το σέλας του σε μια μόνιμη και βίαιη ηλεκτρική καταιγίδα.
Η Ιώ εκτοξεύει περίπου 1.000 kg υλικού στο διάστημα κάθε δευτερόλεπτο, δημιουργώντας έναν δακτύλιο πλάσματος γύρω από τον πλανήτη.
Τα φωτεινά σημεία στο σέλας ονομάζονται σημεία «πτέρυγας Alfvén» (MAW) και δημιουργούνται εκεί όπου οι μαγνητικές γραμμές συνδέουν τον πλανήτη με τα φεγγάρια του.
Τα αναπάντεχα ευρήματα του JWST
Οι παρατηρήσεις του James Webb αποκάλυψαν κάτι που εξέπληξε τους επιστήμονες: ένα «ψυχρό σημείο» στην περιοχή του αποτυπώματος της Ιούς.
Ενώ το υπόλοιπο σέλας είχε θερμοκρασία 493°C (766 K), το ψυχρό σημείο κατέγραψε μόλις 265°C (538 K). Το υλικό σε αυτό το σημείο ήταν τρεις φορές πυκνότερο από το υπόλοιπο σέλας, αποτελώντας την υψηλότερη πυκνότητα που έχει καταγραφεί ποτέ.
Αυτές οι αλλαγές συμβαίνουν σε κλίμακα λεπτών, υποδηλώνοντας ότι η ροή ηλεκτρονίων που προσκρούουν στην ατμόσφαιρα του Δία αλλάζει με εξαιρετικά γρήγορους ρυθμούς.
Μελλοντική έρευνα
Οι επιστήμονες δεν είναι ακόμα σίγουροι για τα αίτια αυτής της μεταβλητότητας, αποδίδοντάς την προσωρινά σε τοπικές αλλαγές στις διαδικασίες επιτάχυνσης των ηλεκτρονίων. Η έρευνα αυτή ανοίγει νέους δρόμους για τη μελέτη των γιγάντιων πλανητών και θα υποστηριχθεί από μελλοντικές αποστολές, όπως το Europa Clipper της NASA και το Juice της ESA.
