Μια πρόσφατη μελέτη υποδηλώνει ότι οι μικροί γαλαξίες στο πρώιμο σύμπαν είναι πολύ λιγότεροι από όσους προέβλεπαν οι αστρονόμοι, γεγονός που ανατρέπει σημαντικά δεδομένα για την ιστορία της κοσμικής εξέλιξης. Για χρόνια, οι επιστήμονες πίστευαν ότι όσο πιο μικρός είναι ένας γαλαξίας, τόσο πιο συχνά θα έπρεπε να τον συναντάμε στο σκοτάδι του διαστήματος.
Η ανακάλυψη του Webb και το φαινόμενο του βαρυτικού φακού
Η ομάδα του Xuheng Ma από το Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν χρησιμοποίησε το James Webb Space Telescope (JWST) για να μελετήσει το σμήνος γαλαξιών Abell 2744. Αυτό το τεράστιο σμήνος λειτουργεί ως «βαρυτικός φακός», καθώς η τεράστια μάζα του καμπυλώνει τον χωροχρόνο, μεγεθύνοντας το φως από εξαιρετικά μακρινούς και αμυδρούς γαλαξίες που κανονικά θα ήταν αόρατοι.
Οι ερευνητές εστίασαν στην Εποχή του Reionization (περίπου 12 έως 13 δισεκατομμύρια χρόνια πριν). Ενώ οι παραδοσιακές θεωρίες προέβλεπαν μια συνεχή αύξηση του αριθμού των αμυδρών γαλαξιών, τα δεδομένα έδειξαν μια απροσδόκητη πτώση. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται καταστολή του αμυδρού άκρου (faint-end suppression) και σημαίνει ότι κάτω από ένα ορισμένο όριο φωτεινότητας, οι γαλαξίες αρχίζουν να εξαφανίζονται.
Γιατί χάνονται οι μικροί γαλαξίες;
Η εξήγηση φαίνεται να κρύβεται στον «κοσμικό εκφοβισμό». Στο πρώιμο σύμπαν, η έντονη ακτινοβολία από τα πρώτα μεγάλα άστρα θέρμανε το περιβάλλον αέριο τόσο πολύ, που οι μικροί γαλαξίες με χαμηλή μάζα δεν μπορούσαν να το συγκρατήσουν. Χωρίς αρκετό αέριο για να σχηματίσουν νέα άστρα, αυτοί οι γαλαξίες παρέμειναν σκοτεινοί, μετατρέποντας τους ουσιαστικά σε γαλαξίες-φαντάσματα.
Αναθεωρώντας την ιστορία του σύμπαντος
Αυτή η ανακάλυψη δημιουργεί ένα σημαντικό ερώτημα: Αν οι εξαιρετικά αμυδροί γαλαξίες λείπουν, τότε ποιοι ευθύνονται για τον επαναϊονισμό του σύμπαντος; Οι αστρονόμοι υποψιάζονταν ότι αυτοί οι «νάνοι» γαλαξίες ήταν οι κύριες μηχανές που καθάρισαν την κοσμική ομίχλη. Τώρα, ίσως χρειαστεί να αναζητήσουμε την απάντηση σε ελαφρώς μεγαλύτερους και πιο σταθερούς γαλαξίες.
Ενώ τα αποτελέσματα εξαρτώνται από την ακρίβεια των μοντέλων της σκοτεινής ύλης στο σμήνος Abell 2744, η τάση φαίνεται αληθινή. Το επόμενο βήμα είναι η μελέτη περισσότερων σμηνών για να διαπιστωθεί αν αυτός είναι ένας καθολικός κανόνας του κόσμου.
