Η παραδοσιακή έρευνα εξωπλανητών αντιμετωπίζει συνήθως τα μακρινά ουράνια σώματα ως τέλειες σφαίρες, υπολογίζοντας τον μέσο όρο της ατμόσφαιράς τους.
Ωστόσο, νέα μελέτη ερευνητών από το Bristol, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Astronomy, παρουσιάζει την πρώτη λεπτομερή αποτύπωση ενός εμφανώς ασύμμετρου εξωπλανήτη. Ο WASP-17 b, που ανακαλύφθηκε το 2009 και απέχει 1.300 έτη φωτός, ανήκει στην κατηγορία των «καυτών Διών». Παρά το γεγονός ότι διαθέτει τη μισή μάζα του Δία, είναι διογκωμένος σχεδόν στο διπλάσιο μέγεθός του, παρουσιάζοντας ελάχιστη πυκνότητα.
Η τεχνική των νημάτων μετάδοσης
Για να διαφοροποιήσουν τις συνθήκες μεταξύ της πρωινής και της απογευματινής πλευράς, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τη μέθοδο των «νημάτων μετάδοσης» μέσω του εξειδικευμένου λογισμικού Harmonica και του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb. Καθώς ο πλανήτης είναι παλιρροϊκά κλειδωμένος, η διαφορά θερμοκρασίας είναι χαοτική: η πρωινή πλευρά φτάνει τους 858 Κέλβιν, ενώ η απογευματινή σκαρφαλώνει στους 1.522 Κέλβιν. Λόγω της θερμικής διαστολής, η απογευματινή ατμόσφαιρα διογκώνεται κατά 1,8 φορές σε σχέση με την πρωινή, δίνοντας στον πλανήτη ένα σχήμα που θυμίζει περισσότερο αυγό παρά σφαίρα.
Αεροχείμαρροι και χημική ισορροπία
Αυτή η ακραία παραμόρφωση τροφοδοτείται από ισχυρότατους αεροχείμαρρους που μεταφέρουν θερμά αέρια από την πλευρά της ημέρας προς τη νύχτα, όπου ο αέρας ψύχεται και συμπιέζεται.
Παρά αυτούς τους τρελούς ανέμους και τις διαφορές θερμοκρασίας, οι επιστήμονες παρατήρησαν δύο βασικά πράγματα για τα αέρια της ατμόσφαιρας:
Ομοιόμορφη κατανομή: Οι υδρατμοί και το διοξείδιο του άνθρακα είναι παντού μοιρασμένοι εξίσου σε όλη την περίμετρο του πλανήτη.
Συγκέντρωση στους πόλους: Το μεθάνιο και το διοξείδιο του θείου φαίνεται να «επιβιώνουν» καλύτερα στις περιοχές των πόλων (στο πάνω και στο κάτω μέρος του πλανήτη), επειδή εκεί είναι πιο μακριά από τους βίαιους ανέμους που σαρώνουν τον ισημερινό.