Αστρονόμοι έκαναν μια ανακάλυψη που προκαλεί δέος χρησιμοποιώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb (JWST): μια υπερμεγέθης μαύρη τρύπα, με μάζα 10 εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από τον Ήλιο, «τρέχει» στο διάστημα με την απίστευτη ταχύτητα των 2,2 εκατομμυρίων μιλίων την ώρα (1.000 χλμ./δευτερόλεπτο).
Πρόκειται για την πρώτη επιβεβαιωμένη περίπτωση υπερμεγέθους μαύρης τρύπας που εγκαταλείπει τον γαλαξία της, κινούμενη 3.000 φορές ταχύτερα από την ταχύτητα του ήχου. Το αντικείμενο αυτό εντοπίστηκε να διασχίζει το ζεύγος γαλαξιών με την ονομασία «Cosmic Owl» (Κοσμική Κουκουβάγια).
Ένα κοσμικό αποτύπωμα 200.000 ετών φωτός
Η μαύρη τρύπα δεν κινείται απλώς στον κενό χώρο, αλλά αφήνει πίσω της μια εντυπωσιακή «ουρά» μήκους 200.000 ετών φωτός.
- Σοκ και Αέρια: Καθώς κινείται, σπρώχνει μπροστά της ένα κύμα ύλης, δημιουργώντας ένα φαινόμενο «bow-shock».
- Γέννηση Αστέρων: Στο πέρασμά της, το αέριο συσσωρεύεται και πυροδοτεί τη γέννηση νέων άστρων. Η μάζα των νέων άστρων που σχηματίστηκαν στην ουρά της υπολογίζεται σε 100 εκατομμύρια φορές τη μάζα του Ήλιου.
- Κρυστάλλινη Εικόνα: Ενώ το Hubble είχε εντοπίσει το φαινόμενο ως μια ανεξήγητη γραμμή το 2023, το JWST επιβεβαίωσε ότι στην άκρη αυτής της γραμμής βρίσκεται πράγματι μια μαύρη τρύπα που απομακρύνεται από τον πρώην «ξενιστή» της.
Πώς «εκτοξεύεται» μια μαύρη τρύπα;
Ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, Pieter van Dokkum από το Πανεπιστήμιο Yale, εξηγεί ότι οι δυνάμεις που απαιτούνται για να εκδιωχθεί ένα τέτοιο αντικείμενο είναι κολοσσιαίες. Υπάρχουν δύο πιθανά σενάρια:
Η «Κλωτσιά» της Συγχώνευσης: Δύο μαύρες τρύπες συγχωνεύονται μετά τη σύγκρουση δύο γαλαξιών. Η εκπομπή βαρυτικών κυμάτων κατά τη συγχώνευση δίνει μια ισχυρή ώθηση (kick) στη νέα μαύρη τρύπα, εκτοξεύοντάς την μακριά.
Αλληλεπίδραση Τριών Σωμάτων: Όταν μια τρίτη μαύρη τρύπα εισέρχεται σε ένα σύστημα δυαδικών μαύρων τρυπών, το σύστημα γίνεται ασταθές και ένα από τα τρία σώματα εκτινάσσεται στο διάστημα.
«Η ταχύτητα των 1.000 χλμ./δευτερόλεπτο είναι ταχύτερη από σχεδόν οποιοδήποτε άλλο αντικείμενο στο σύμπαν. Αυτή ακριβώς η ταχύτητα επέτρεψε στη μαύρη τρύπα να ξεφύγει από τη βαρυτική έλξη του σπιτιού της», δήλωσε ο van Dokkum.
Υπάρχει κίνδυνος για τη Γη;
Παρά το τρομακτικό μέγεθος και την ταχύτητα αυτού του «κοσμικού τίτανα», δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Οι γαλαξίες Cosmic Owl βρίσκονται περίπου 9 δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά μας. Ακόμα κι αν η μαύρη τρύπα κατευθυνόταν προς το μέρος μας, δε θα έφτανε ποτέ σε εμάς σε χρονικό πλαίσιο που να αφορά την ανθρώπινη ιστορία.
Η ανακάλυψη αυτή μεταφέρει το φαινόμενο των «φυγάδων» μαύρων τρυπών από τη σφαίρα της θεωρίας στην εμπειρική πραγματικότητα. Οι επιστήμονες σκοπεύουν τώρα να χρησιμοποιήσουν το επερχόμενο τηλεσκόπιο Roman και αλγόριθμους μηχανικής μάθησης για να εντοπίσουν και άλλα παρόμοια παραδείγματα στο σύμπαν.