Συναγερμός έχει σημάνει για την υγεία της Γης, καθώς σύμφωνα με μια «πρωτοποριακή» έκθεση, έχουν ήδη παραβιαστεί 6 από τα 9 κρίσιμα πλανητικά όρια, ενώ ένα έβδομο βρίσκεταi στα όρια της παραβίασης.
Τι είναι τα πλανητικά όρια και γιατί είναι σημαντικά
Κάθε ένα από τα πλανητικά όρια λειτουργεί σαν ένα γρανάζι στη μηχανή που βοηθά τον πλανήτη να παραμένει σταθερός και ανθεκτικός, επιτρέποντας στην ανθρωπότητα να συνεχίσει να επιβιώνει και να αναπτύσσεται.
Όταν ένα όριο παραβιάζεται, αυξάνεται ο κίνδυνος μόνιμης βλάβης στα συστήματα υποστήριξης ζωής της Γης, καθώς και ο κίνδυνος να περάσουμε κρίσιμα σημεία που προκαλούν μη αναστρέψιμες αλλαγές.
Η νέα έκθεση υποστηρίζει ότι τα εξής πλανητικά όρια έχουν ήδη ξεπεραστεί, φεύγοντας από τον «ασφαλή χώρο λειτουργίας για την ανθρωπότητα»:
- Αλλαγές στα γλυκά ύδατα
- Αλλαγές στο σύστημα της γης
- Κλιματική αλλαγή
- Τροποποίηση βιογεωχημικών ροών
- Εισαγωγή νέων οντοτήτων
- Αλλαγές στην ακεραιότητα της βιόσφαιρας
Το 7ο όριο: Οξίνιση των ωκεανών
Το έβδομο όριο – η οξίνιση των ωκεανών – βρίσκεται ακόμη σε ασφαλή ζώνη, αλλά αναμένεται να παραβιαστεί μέσα στα επόμενα χρόνια.
Τα δύο τελευταία πλανητικά όρια – η εξάντληση του στρώματος του όζοντος στη στρατόσφαιρα και η αύξηση των αερολυμάτων στην ατμόσφαιρα – παραμένουν εντός ασφαλούς ζώνης και δεν αναμένεται να ξεπεράσουν τα όριά τους στο κοντινό μέλλον.
Η αναφορά «Planetary Health Check 2024»
Η νέα αυτή ενημέρωση για το Πλαίσιο Πλανητικών Ορίων δείχνει ότι 6 από τα 9 όρια έχουν ήδη ξεπεραστεί. Η έκθεση, μέρος μιας νέας επιστημονικά αναθεωρημένης μελέτης, δημιουργήθηκε από επιστήμονες του Πότσνταμ Ινστιτούτου Έρευνας για τις Κλιματικές Επιπτώσεις (PIK) στη Γερμανία.
Ο Boris Sakschewski, συν-επικεφαλής της PBScience και κύριος συγγραφέας της έκθεσης, εξηγεί: «Όταν εξετάζουμε τις τάσεις των δεικτών υγείας της Γης, βλέπουμε ότι σύντομα η πλειονότητά τους θα βρίσκεται στη ζώνη υψηλού κινδύνου. Πρέπει να αντιστρέψουμε αυτή την τάση. Γνωρίζουμε ότι όλες οι διεργασίες του Planetary Boundary ενεργούν μαζί και η καθεμία χρειάζεται προστασία για την προστασία ολόκληρου του συστήματος».
Η σύνδεση των πλανητικών ορίων με ανθρώπινες δραστηριότητες
Οι ερευνητές εξηγούν πώς η υγεία του πλανήτη συχνά μελετάται ως μεμονωμένο ζήτημα, παρότι είναι άμεσα διασυνδεδεμένη και εξαιρετικά περίπλοκη. Εάν θέλουμε να λύσουμε τα περιβαλλοντικά προβλήματα του κόσμου, πρέπει να τα αντιμετωπίσουμε ως πολυδιάστατα ζητήματα.
Αυτά τα προβλήματα συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η αντικατάσταση της φύσης με άλλες χρήσεις γης, η αλλαγή της ποσότητας νερού στα ποτάμια και το έδαφος, η εισαγωγή συνθετικών χημικών στο περιβάλλον, και – το πιο σημαντικό – οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
«Ο Πλανητικός Έλεγχος Υγείας είναι ένα σημαντικό άλμα προς τα εμπρός στη συλλογική μας αποστολή να κατανοήσουμε και να προστατέψουμε τον πλανήτη μας. Ξέρουμε εδώ και καιρό ότι αποδυναμώνουμε την ανθεκτικότητα του πλανήτη. Αυτή η επιστημονική ενημέρωση δείχνει ότι ανεξάρτητα από την κλίμακα που δραστηριοποιούμαστε, όλες οι ενέργειες πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις επιπτώσεις σε πλανητική κλίμακα», πρόσθεσε ο Johan Rockström , Διευθυντής του PIK, Συνεπικεφαλής του PBScience και Πρωτοπόρος του Πλαισίου Πλανητών Ορίων και συνεχίζει προσθέτοντας:
«Η διαχείριση του πλανήτη είναι απαραίτητη σε όλους τους τομείς της οικονομίας και της κοινωνίας για την ασφάλεια, την ευημερία και την ισότητα. Με τον ποσοτικό προσδιορισμό των ορίων για έναν υγιή πλανήτη, παρέχουμε την πολιτική, την οικονομία και τις επιχειρήσεις με τα εργαλεία που χρειάζονται για να απομακρυνθούμε από μη διαχειρίσιμους κινδύνους».