Οι αστρονόμοι απέκτησαν μια νέα, απίστευτα λεπτομερή εικόνα ενός από τα πιο εμβληματικά αντικείμενα του νυχτερινού ουρανού χάρη στο James Webb Space Telescope (JWST). Η νέα λήψη του Νεφελώματος της Έλικας (Helix Nebula), που λόγω του σχήματός του είναι γνωστό και ως «Μάτι του Θεού», αποκαλύπτει δομές που μοιάζουν με κοσμική λάμπα λάβας.
Η ανατομία ενός ετοιμοθάνατου άστρου
Το Νεφέλωμα της Έλικας, σε απόσταση περίπου 650 ετών φωτός στον αστερισμό του Υδροχόου, αποτελείται από υλικό που απέβαλε ένα άστρο καθώς πέθαινε. Όταν ο πυρήνας του κατέρρευσε για να σχηματίσει έναν λευκό νάνο, τα εξωτερικά του στρώματα εκτινάχθηκαν στο διάστημα. Αν και ονομάζονται «πλανητικά νεφελώματα», τα φαινόμενα αυτά δεν έχουν καμία σχέση με πλανήτες.
Μια ματιά στο μέλλον του δικού μας Ήλιου
Η μελέτη αυτού του νεφελώματος λειτουργεί ως «κρυστάλλινη σφαίρα» για τους επιστήμονες. Προσφέρει μια πρόγευση για το τι θα συμβεί στον δικό μας Ήλιο σε περίπου 5 δισεκατομμύρια χρόνια, όταν εξαντλήσει τα «καύσιμά» του και υποστεί μια παρόμοια καταστροφική μεταμόρφωση.
Τι αποκάλυψε η κάμερα NIRCam
Η κάμερα εγγύς υπέρυθρου (NIRCam) του JWST κατέγραψε με πρωτοφανή ακρίβεια τα εξής στοιχεία:
- Κοσμικοί άνεμοι: Καυτά αέρια που εκπέμπονται από τον λευκό νάνο συγκρούονται με παλαιότερα στρώματα κρύας σκόνης και αερίων.
- Μοριακό υδρογόνο: Στις εξωτερικές περιοχές εντοπίστηκαν θύλακες σκόνης όπου οι συνθήκες επιτρέπουν τον σχηματισμό πολύπλοκων μορίων.
- Δομικά στοιχεία ζωής: Αυτά τα μόρια θα μπορούσαν μελλοντικά να αποτελέσουν τα δομικά υλικά για νέους πλανήτες ή ακόμα και για την εμφάνιση ζωής.
Ιστορική σημασία και ανακαλύψεις
Το Νεφέλωμα της Έλικας (γνωστό και ως NGC 7293) ανακαλύφθηκε πριν από το 1824 από τον Γερμανό αστρονόμο Karl Ludwig Harding. Είναι ένα από τα πλησιέστερα και φωτεινότερα πλανητικά νεφελώματα προς τη Γη. Ενώ προηγούμενα τηλεσκόπια όπως το Hubble είχαν δώσει εντυπωσιακές εικόνες, το James Webb κατάφερε να «διεισδύσει» μέσα από τη σκόνη, αποκαλύπτοντας τη θερμική μετάβαση των αερίων του συστήματος.