Στην Τσιφένγκ, μια πόλη στη βόρεια Κίνα, ένα εργοστάσιο που τροφοδοτείται αποκλειστικά από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας προσφέρει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η μονάδα παράγει υδρογόνο και αμμωνία χρησιμοποιώντας ηλεκτρική ενέργεια που προέρχεται εξ ολοκλήρου από κοντινά αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα. Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά εργοστάσια που είναι συνδεδεμένα στο ευρύτερο ηλεκτρικό δίκτυο, αυτή η εγκατάσταση λειτουργεί σε ένα κλειστό, αυτόνομο σύστημα. Η διάταξη αυτή έχει και πλεονέκτημα και μειονέκτημα: η ανανεώσιμη ενέργεια είναι καθαρή, αλλά η παραγωγή της μεταβάλλεται ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες.
Πώς η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί ως «μαέστρος» της παραγωγής
Για να διατηρείται η παραγωγή σταθερή, το εργοστάσιο βασίζεται σε ένα σύστημα ελέγχου τεχνητής νοημοσύνης που έχει αναπτυχθεί από την ιδιοκτήτρια εταιρεία Envision. Αντί να ακολουθεί προκαθορισμένα χρονοδιαγράμματα, το λογισμικό προσαρμόζει συνεχώς την παραγωγή με βάση τις αλλαγές στον άνεμο και την ηλιοφάνεια. Όπως ανέφερε το Reuters, ο Zhang Jian, επικεφαλής μηχανικός της Envision για την ενέργεια υδρογόνου, παρομοίασε το σύστημα με μαέστρο, ο οποίος συντονίζει σε πραγματικό χρόνο την προσφορά ηλεκτρικής ενέργειας και τη βιομηχανική ζήτηση.
Όταν αυξάνεται η ένταση του ανέμου, η παραγωγή ενισχύεται αυτόματα ώστε να αξιοποιείται πλήρως η διαθέσιμη ενέργεια. Όταν οι συνθήκες εξασθενούν, η κατανάλωση ρεύματος μειώνεται άμεσα, ώστε να αποφεύγεται η πίεση στο σύστημα. Σύμφωνα με τον Zhang, το σύστημα επιτρέπει στο εργοστάσιο να λειτουργεί με υψηλή απόδοση, παρά την εγγενή αστάθεια της πράσινης ενέργειας.
Η στρατηγική της Κίνας για υδρογόνο, αμμωνία και AI
Έργα σαν αυτό βρίσκονται στον πυρήνα των σχεδίων της Κίνας για το υδρογόνο και την αμμωνία, καύσιμα που θεωρούνται κρίσιμα για τη μείωση των εκπομπών σε τομείς όπως η χαλυβουργία και η ναυτιλία. Παράλληλα, αποτυπώνουν μια ευρύτερη στρατηγική: τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για τη διαχείριση της αυξανόμενης πολυπλοκότητας, καθώς η χώρα ενσωματώνει ολοένα και περισσότερες ανανεώσιμες πηγές στο ενεργειακό της μίγμα.
Ερευνητές εκτιμούν ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην επίτευξη των κλιματικών στόχων της Κίνας. Η Zheng Saina, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Southeast University στη Ναντζίνγκ, τονίζει ότι η AI μπορεί να χρησιμοποιηθεί από την παρακολούθηση εκπομπών έως την πρόβλεψη προσφοράς και ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας. Την ίδια στιγμή, προειδοποιεί ότι η ίδια η τεχνητή νοημοσύνη οδηγεί σε ραγδαία αύξηση της κατανάλωσης ρεύματος, κυρίως λόγω των ενεργοβόρων data centers.
Το «AI+ ενέργεια» και το μέλλον του ηλεκτρικού δικτύου
Η Κίνα εγκαθιστά περισσότερη αιολική και ηλιακή ισχύ από οποιαδήποτε άλλη χώρα, όμως η αποτελεσματική απορρόφηση αυτής της ενέργειας παραμένει πρόκληση. Σύμφωνα με τον Cory Combs της Trivium China, η τεχνητή νοημοσύνη στο ηλεκτρικό δίκτυο θεωρείται πλέον βασικό εργαλείο για τη δημιουργία ενός πιο ευέλικτου και προσαρμοστικού συστήματος.
Η προσέγγιση αυτή επισημοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο, όταν το Πεκίνο παρουσίασε τη στρατηγική «AI+ ενέργεια». Το σχέδιο προβλέπει βαθύτερη διασύνδεση της τεχνητής νοημοσύνης με τον ενεργειακό τομέα, την ανάπτυξη εξειδικευμένων μοντέλων για τη λειτουργία του δικτύου, την παραγωγή ενέργειας και τη βιομηχανική κατανάλωση, καθώς και δεκάδες πιλοτικά έργα έως το 2027. Στόχος είναι, μέσα στα επόμενα χρόνια, η Κίνα να φτάσει σε παγκόσμιο ηγετικό επίπεδο ενσωμάτωσης της AI στην ενέργεια.
Κίνδυνοι, κατανάλωση ενέργειας και ρυθμιστικές παρεμβάσεις
Παρά τις ευκαιρίες, οι κίνδυνοι αυξάνονται. Μελέτες δείχνουν ότι έως το 2030 τα κινεζικά κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσαν να καταναλώνουν πάνω από 1.000 τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως, ποσότητα συγκρίσιμη με τη σημερινή ετήσια κατανάλωση της Ιαπωνίας. Ο Xiong Qiyang, ερευνητής στο Renmin University of China, προειδοποιεί ότι η ταχεία εξάπλωση της AI μπορεί να περιπλέξει τους στόχους μείωσης εκπομπών, όσο ο άνθρακας παραμένει κυρίαρχος στο ενεργειακό μίγμα.
Σε απάντηση, οι κινεζικές αρχές έχουν αρχίσει να αυστηροποιούν το ρυθμιστικό πλαίσιο. Ένα σχέδιο δράσης του 2024 απαιτεί από τα κέντρα δεδομένων να βελτιώνουν την ενεργειακή τους απόδοση και να αυξάνουν τη χρήση ανανεώσιμης ενέργειας κατά 10% ετησίως. Παράλληλα, ενθαρρύνεται η ανάπτυξη νέων εγκαταστάσεων στις δυτικές περιοχές της χώρας, όπου το δυναμικό αιολικής και ηλιακής ενέργειας είναι μεγαλύτερο.
Παρά την αυξανόμενη ενεργειακή όρεξη της τεχνητής νοημοσύνης, ερευνητές υποστηρίζουν ότι, αν χρησιμοποιηθεί σωστά, μπορεί να αποτελέσει κρίσιμο εργαλείο για τη βελτιστοποίηση της βαριάς βιομηχανίας, των ενεργειακών συστημάτων και της αγοράς άνθρακα, συμβάλλοντας τελικά στη μείωση των συνολικών εκπομπών της Κίνας.