Η Δρ Τζένι Κιντ από το Πανεπιστήμιο του Κάρντιφ ηγήθηκε μιας έρευνας γύρω από τα λεγόμενα «deathbots», ψηφιακά αντίγραφα θανόντων που δημιουργούνται μέσω τεχνητής νοημοσύνης. Η μελέτη της, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Memory, Mind and Media», εξετάζει πώς η τεχνολογία χρησιμοποιεί κείμενα, email και φωνητικά μηνύματα για να αναπαράγει τον τόνο και το στυλ ανθρώπων που δεν είναι πια στη ζωή.
Η εμπειρία της δημιουργίας ενός ψηφιακού ειδώλου
Στο πλαίσιο της έρευνάς της, η Δρ Κιντ αποφάσισε να πειραματιστεί με τον ίδιο της τον εαυτό. Χρησιμοποίησε τα δικά της δεδομένα φωνής για να δημιουργήσει ένα chatbot, όμως τα αποτελέσματα ήταν μάλλον απογοητευτικά και «παράξενα». Όπως ανέφερε η ίδια, το ψηφιακό της αντίγραφο δεν ακουγόταν σαν εκείνη, αλλά είχε μια προφορά που έμοιαζε περισσότερο με αυστραλιανή.
Παρά τις τεχνικές ατέλειες, η ερευνήτρια σημείωσε ότι η εμπειρία ήταν ταυτόχρονα «συναρπαστική και ανησυχητική». Η ενασχόλησή της με το θέμα ξεκίνησε κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όταν παρατήρησε τη μαζική διάδοση παλιών φωτογραφιών που «ζωντάνευαν» μέσω AI, κάνοντας τους προγόνους των χρηστών να χαμογελούν ή να ανοιγοκλείνουν τα μάτια.
Ηθικά διλήμματα και η αγορά της ψηφιακής μεταθανάτιας ζωής
Η βιομηχανία της «ψηφιακής μεταθανάτιας ζωής» αποτιμάται πλέον σε πάνω από 100 δισεκατομμύρια λίρες. Ωστόσο, η Δρ Κιντ και η ομάδα της εκφράζουν επιφυλάξεις:
- Απλοποίηση της ταυτότητας: Η τεχνητή νοημοσύνη βασίζεται σε μια υπερβολικά απλουστευμένη κατανόηση της μνήμης και των ανθρώπινων σχέσεων.
- Κίνδυνος παραποίησης: Η ερευνήτρια τόνισε ότι θα είχε μεγάλο πρόβλημα αν ένα μελλοντικό ψηφιακό της αντίγραφο άρχιζε να λέει πράγματα που η ίδια δεν θα έλεγε ποτέ, αλλοιώνοντας την πραγματική ανάμνηση που έχουν οι άλλοι για εκείνη.
- Ανθρώπινη σύνδεση: Οργανώσεις υποστήριξης πενθούντων επισημαίνουν ότι η θλίψη απαιτεί χρόνο και πραγματική ανθρώπινη επαφή, στοιχεία που ένα bot, όσο εξελιγμένο κι αν είναι, δεν μπορεί να προσφέρει ουσιαστικά.
Η Δρ Κιντ παραμένει σκεπτική για το αν αυτή η τεχνολογία θα επικρατήσει μαζικά, καθώς οι παραδοσιακές τελετουργίες γύρω από τον θάνατο είναι βαθιά ριζωμένες στην κοινωνία μας. Για την ίδια, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει ένα «στήριγμα» σε κάποιους, αλλά δεν μπορεί να αποτελέσει τον τελικό προορισμό στη διαδικασία του πένθους.