Σε μια τολμηρή στρατηγική κίνηση για τις ΗΠΑ, ο αναπληρωτής διοικητής της NASA, Σον Ντάφι, ανακοίνωσε στις 5 Αυγούστου 2025 σχέδια για την κατασκευή πυρηνικού αντιδραστήρα σχάσης που θα αναπτυχθεί στην επιφάνεια της Σελήνης έως το 2030. Η πρωτοβουλία αυτή στοχεύει στο να εξασφαλίσει παρουσία των ΗΠΑ στη Σελήνη μέχρι τη στιγμή που η Κίνα σχεδιάζει να προσγειώσει τον πρώτο της ταϊκοναύτη.
Πέρα από τη γεωπολιτική σημασία, η κίνηση έχει και άλλους λόγους: μια πηγή πυρηνικής ενέργειας θα είναι απαραίτητη για αποστολές στον Άρη, όπου η ηλιακή ενέργεια είναι πιο περιορισμένη. Ο αντιδραστήρας θα μπορούσε επίσης να υποστηρίξει την εγκατάσταση σεληνιακής βάσης και πιθανόν μόνιμη ανθρώπινη παρουσία, παρέχοντας συνεχή ισχύ κατά τη διάρκεια της ψυχρής σεληνιακής νύχτας.
Πού να τοποθετηθεί ο πυρηνικός αντιδραστήρας
Ο αντιδραστήρας θα αποτελέσει πιθανότατα την πηγή ενέργειας για την πρώτη σεληνιακή βάση των ΗΠΑ, η οποία θα στηρίζει ανθρώπους που θα παραμένουν όλο και μεγαλύτερες περιόδους. Η χρήση τοπικών πόρων, όπως νερό και οξυγόνο για την υποστήριξη ζωής και υδρογόνο και οξυγόνο για καύσιμα, μπορεί να μειώσει δραστικά τις ανάγκες μεταφοράς από τη Γη και το κόστος.
Στη δεκαετία του 1990, δορυφόροι παρατήρησαν σκοτεινές κρατήρες στους πόλους της Σελήνης, που παραμένουν μόνιμα σκιεροί. Οι επιστήμονες υποψιάζονται ότι οι κρατήρες αυτοί περιέχουν νερό σε μορφή πάγου – κρίσιμη πηγή για τη δημιουργία μακροχρόνιας ανθρώπινης παρουσίας στην επιφάνεια. Η εκστρατεία Artemis της NASA στοχεύει στον νότιο πόλο της Σελήνης για να αξιοποιήσει τον διαθέσιμο σεληνιακό πάγο.
Πρόκληση η πρόσβαση στον πάγο
Για να είναι χρήσιμος ο αντιδραστήρας, πρέπει να βρίσκεται κοντά σε προσβάσιμες και εκμεταλλεύσιμες δεξαμενές νερού πάγου. Ωστόσο, προς το παρόν, δεν υπάρχουν αρκετά λεπτομερή δεδομένα για να καθοριστεί με ακρίβεια η καλύτερη τοποθεσία.
Η καλή είδηση είναι ότι τα δεδομένα μπορούν να συλλεχθούν γρήγορα: έξι σεληνιακές αποστολές έχουν συγκεντρώσει και σε ορισμένες περιπτώσεις συνεχίζουν να συλλέγουν, πληροφορίες που θα βοηθήσουν τους επιστήμονες να εντοπίσουν τις πιο ενδιαφέρουσες περιοχές με νερό.
Η NASA διαθέτει ήδη το όχημα VIPER (Volatiles Investigating Polar Exploration Rover), που έχει περάσει όλους τους περιβαλλοντικούς ελέγχους και βρίσκεται σε αποθήκευση, περιμένοντας αποστολή στη Σελήνη. Το VIPER θα μπορέσει να ερευνήσει επί τόπου τις πιο υποσχόμενες θέσεις πάγου που εντοπίζονται από δορυφορικά δεδομένα, παρέχοντας κρίσιμες πληροφορίες για την τελική επιλογή της θέσης του πυρηνικού αντιδραστήρα.
