Ένας κρυφός πληθυσμός αστεροειδών που μοιράζονται την τροχιά της Αφροδίτης ενδέχεται να αποτελέσει απειλή για τη Γη σε μερικές χιλιάδες χρόνια – και μπορεί να μη τους δούμε καν να έρχονται, αν δεν αποκτήσουμε καλύτερα τηλεσκόπια.
Αυτοί οι λεγόμενοι «συν-τροχιακοί αστεροειδείς της Αφροδίτης» (Venus co-orbital asteroids) είναι προς το παρόν αόρατοι λόγω της θέσης τους στον ουρανό, αλλά σύμφωνα με προσομοιώσεις που συνδυάζουν αναλυτικά μοντέλα και μακροχρόνιες αριθμητικές προσεγγίσεις τροχιών, θα μπορούσαν μια μέρα να βρεθούν σε πορεία σύγκρουσης με τη Γη.
«Η μελέτη μας δείχνει ότι υπάρχει ένας πληθυσμός δυνητικά επικίνδυνων αστεροειδών που δεν μπορούμε να εντοπίσουμε με τα σημερινά τηλεσκόπια», δήλωσε ο Valerio Carruba, πρώτος συγγραφέας και καθηγητής στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο (UNESP).
Γιατί είναι τόσο δύσκολο να τους δούμε;
Σε αντίθεση με τους αστεροειδείς της κύριας ζώνης μεταξύ Άρη και Δία, αυτά τα αντικείμενα κινούνται γύρω από τον Ήλιο κοντά στην τροχιά της Αφροδίτης, σε σχέση «ένα προς ένα» – δηλαδή ολοκληρώνουν μια πλήρη περιφορά γύρω από τον Ήλιο στον ίδιο χρόνο με την Αφροδίτη.
Λόγω αυτής της θέσης, οι αστεροειδείς αυτοί βρίσκονται μόνο στην οπτική γωνία ενός τηλεσκοπίου όταν αυτό είναι στραμμένο προς τον Ήλιο – κάτι που καθιστά σχεδόν αδύνατο να δούμε οτιδήποτε άλλο πέρα από τη φωτεινή κίτρινη σφαίρα στον ουρανό.
Αν και υπάρχουν ήδη 20 γνωστοί συν-τροχιακοί της Αφροδίτης, σχεδόν όλοι έχουν εκκεντρότητες μεγαλύτερες από 0,38, γεγονός που τους φέρνει εν μέρει εκτός της περιοχής παρατήρησης προς τον Ήλιο, επιτρέποντας την ανίχνευσή τους κατά τη διάρκεια του λυκαυγούς ή του λυκόφωτος.
Ωστόσο, τα μοντέλα δείχνουν ότι πιθανώς υπάρχει πολύ μεγαλύτερος αριθμός σωμάτων με χαμηλή εκκεντρότητα, τα οποία βρίσκονται τόσο κοντά στον Ήλιο που είναι πρακτικά αόρατα για τα επίγεια τηλεσκόπια -= εκτός από πολύ συγκεκριμένες συνθήκες.
Ο ρόλος του Vera Rubin Observatory και του NEO Surveyor
Το νέο Vera C. Rubin Observatory μπορεί να εντοπίσει μόνο τους πιο φωτεινούς από αυτούς τους αστεροειδείς και αυτό μόνο αν ξεφύγουν πάνω από 20 μοίρες από τον ορίζοντα. Όμως, λόγω της ασταθούς φύσης των τροχιών τους, δεν υπάρχει τρόπος να προβλέψουμε πότε θα συμβεί αυτό – και φυσικά το Rubin δεν μπορεί να «χαζεύει» τον Ήλιο όλο το χρόνο.
Για αυτό, οι ερευνητές προτείνουν τη χρήση διαστημικών παρατηρητηρίων, όπως το NEO Surveyor της NASA, για καλύτερη παρακολούθηση της περιοχής και έγκαιρη ανίχνευση των συν-τροχιακών αυτών αντικειμένων.
Γιατί μας ενδιαφέρει; Δεν είναι πρόβλημα της Αφροδίτης;
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι οι προσομοιώσεις τους δείχνουν ότι αστεροειδείς διαμέτρου έως και 300 μέτρα μπορεί να περιλαμβάνονται σε αυτή την κρυμμένη ομάδα. Η βαρυτική αλληλεπίδραση στην περιοχή μπορεί να κάνει τις τροχιές τους ασταθείς.
Μια τροχιά μπορεί να κρατά έναν αστεροειδή κοντά στην Αφροδίτη, αλλά σε μεταγενέστερους κύκλους, μπορεί να τον φέρει επικίνδυνα κοντά στη Γη – ίσως κάθε λίγες χιλιάδες χρόνια. «Κατά τη διάρκεια αυτών των μεταβατικών φάσεων, οι αστεροειδείς μπορούν να φτάσουν σε εξαιρετικά μικρές αποστάσεις από την τροχιά της Γης, ενδεχομένως και να τη διασταυρώσουν», αναφέρει ο Carruba.
Πόσο επικίνδυνοι είναι;
Αν κάποιος από αυτούς τους αστεροειδείς βρεθεί τελικά στην πορεία της Γης, ένα τέτοιο χτύπημα θα μπορούσε να προκαλέσει κρατήρα διαμέτρου 3 έως 4,5 χιλιομέτρων και να απελευθερώσει ενέργεια ισοδύναμη με εκατοντάδες μεγατόνους.
«Μια πρόσκρουση σε πυκνοκατοικημένη περιοχή θα προκαλούσε καταστροφή μεγάλης κλίμακας», προειδοποιεί ο Carruba, προσθέτοντας: «Η πλανητική άμυνα πρέπει να λαμβάνει υπόψη όχι μόνο ό,τι μπορούμε να δούμε, αλλά και ό,τι δεν μπορούμε ακόμη να εντοπίσουμε».
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στην έκδοση Ιουλίου του επιστημονικού περιοδικού Astronomy & Astrophysics.
