Η AstraZeneca αναδεικνύεται ηγέτιδα στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης (AI) στον φαρμακευτικό κλάδο, μεταφέροντας την τεχνολογία από τα εργαστήρια απευθείας στα εθνικά συστήματα υγείας. Ενώ οι ανταγωνιστές της επικεντρώνονται στην εσωτερική έρευνα και ανάπτυξη (R&D), η AstraZeneca εφαρμόζει την AI σε κλίμακα δημόσιας υγείας, αλλάζοντας τα δεδομένα στις κλινικές δοκιμές.
AstraZeneca: Τα εντυπωσιακά στοιχεία της μελέτης «CREATE»
Η στρατηγική της εταιρείας βασίζεται σε κλινικά επικυρωμένα δεδομένα. Η μελέτη CREATE, που παρουσιάστηκε το 2025, έδειξε:
- 54,1% θετική προγνωστική αξία για το εργαλείο AI στις ακτινογραφίες θώρακα (ξεπερνώντας κατά πολύ το όριο επιτυχίας του 20%).
- Πάνω από 660.000 άνθρωποι υποβλήθηκαν σε εξετάσεις στην Ταϊλάνδη από το 2022.
- Η AI εντόπισε ύποπτες πνευμονικές αλλοιώσεις στο 8% των περιπτώσεων.
- Η τεχνολογία επεκτείνεται πλέον σε 887 νοσοκομεία με τριετή προϋπολογισμό άνω των 415 εκατομμυρίων μπατ.
Πώς απαντά ο ανταγωνισμός (Big Pharma)
Κάθε μεγάλος παίκτης ακολουθεί τη δική του AI στρατηγική:
- Η Pfizer μείωσε τον χρόνο ταυτοποίησης μορίων σε περίπου 30 ημέρες. Χρησιμοποιεί AI σε περισσότερες από τις μισές κλινικές της δοκιμές, επιταχύνοντας την ανάλυση δεδομένων κατά 50%.
- Η Novartis χρησιμοποιεί «υπολογιστικά δίδυμα» (computational twins) για την προσομοίωση κλινικών δοκιμών, επιτυγχάνοντας ταχύτερη στρατολόγηση ασθενών.
- Την ίδια στιγμή η Roche, διαθέτει τη μεγαλύτερη βάση κλινικών γονιδιωματικών δεδομένων με πάνω από 800.000 προφίλ, στοχεύοντας σε 50% αύξηση της αποδοτικότητας στη διαχείριση ασφάλειας έως το 2026.
Το πλεονέκτημα της AstraZeneca στην εκτέλεση
Αυτό που διαφοροποιεί την AstraZeneca είναι η ενσωμάτωση της παραγωγικής AI (Generative AI) σε όλο το φάσμα των λειτουργιών:
- Σύνταξη Πρωτοκόλλων: Μείωση του χρόνου συγγραφής εγγράφων κατά 85%.
- Απεικόνιση: Χρήση AI για 3D ανίχνευση σε αξονικές τομογραφίες, γλιτώνοντας πολύτιμο χρόνο από τους ακτινολόγους.
- Ψηφιακές Ομάδες Ελέγχου: Χρήση παρελθόντων δεδομένων για την προσομοίωση ομάδων εικονικού φαρμάκου (placebo), μειώνοντας τον αριθμό των ασθενών που λαμβάνουν μη ενεργές θεραπείες.
Η οικονομική πτυχή και το μέλλον
Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ προβλέπει ότι η AI θα αποφέρει στον φαρμακευτικό κλάδο 350-410 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως έως το 2030.
Ενώ οι παραδοσιακές κλινικές δοκιμές έχουν ποσοστό αποτυχίας 90%, τα φάρμακα που ανακαλύπτονται μέσω AI επιτυγχάνουν ποσοστά επιτυχίας 80-90% στην Φάση Ι (διπλάσιο από το παραδοσιακό 40-65%).
Μέχρι το 2030, αναμένονται περισσότερες από 200 εγκρίσεις φαρμάκων που βασίζονται σε AI. Η AstraZeneca, στοχεύοντας σε 20 νέα φάρμακα και 80 δισεκατομμύρια δολάρια έσοδα μέχρι τότε, φαίνεται να κερδίζει το στοίχημα, αποδεικνύοντας την αξία της AI στο πιο ρυθμιζόμενο και κρίσιμο στάδιο της φαρμακευτικής ανάπτυξης.
