Η παρατεταμένη παραμονή στις συνθήκες μικροβαρύτητας του διαστήματος μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στο σώμα μας. Οι επιστήμονες έχουν διαπιστώσει ότι οι αστροναύτες μπορεί να υποφέρουν από τα πάντα: από επιταχυνόμενη απώλεια οστικής μάζας και προβλήματα στην υγεία της σπονδυλικής στήλης, μέχρι πρήξιμο του οπτικού νεύρου που έχει ως αποτέλεσμα τη θολή όραση.
Ορισμένες μελέτες έχουν μάλιστα διαπιστώσει ότι το διάστημα μπορεί να αλλοιώσει το DNA των αστροναυτών με τρόπους που παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστοι.
Σε γενικές γραμμές, η επιστροφή στον πλανήτη μας μπορεί επίσης να αποσυντονίσει εντελώς την αίσθηση ισορροπίας των ταξιδιωτών του διαστήματος. Όπως έδειξε σε πρόσφατο βίντεο η αστροναύτης της NASA, Christina Koch – η οποία ταξίδεψε γύρω από τη Σελήνη και επέστρεψε μαζί με το πλήρωμά της νωρίτερα αυτόν τον μήνα – η εκ νέου προσαρμογή στη βαρύτητα της Γης δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση.
Η πρόκληση της ισορροπίας
Το βίντεο που μοιράστηκε στο Instagram περίπου μια εβδομάδα μετά την προσθαλάσσωση στον Ειρηνικό Ωκεανό, την δείχνει να παλεύει εμφανώς να βάλει το ένα πόδι μπροστά από το άλλο έχοντας τα μάτια της κλειστά.
«Μάλλον θα περιμένω λίγο μέχρι να ξανακάνω σερφ», έγραψε στη λεζάντα.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Το παραπάτημά της είναι αποτέλεσμα του ότι ο εγκέφαλος δεν μπορεί πλέον να βασιστεί στο αιθουσαίο σύστημα του έσω ωτός για να γνωρίζει ποιο είναι το «πάνω» και ποιο το «κάτω». Με άλλα λόγια, η Koch πιθανότατα θα τα πήγαινε πολύ καλύτερα με τα μάτια ανοιχτά.
«Όταν οι άνθρωποι ζουν σε συνθήκες μικροβαρύτητας, τα συστήματα στο σώμα μας που έχουν εξελιχθεί για να λένε στον εγκέφαλό μας πώς κινούμαστε —τα αιθουσαία όργανα- δεν λειτουργούν σωστά», εξήγησε η Koch. «Ο εγκέφαλός μας μαθαίνει να αγνοεί αυτά τα σήματα και έτσι, όταν επιστρέφουμε για πρώτη φορά στη βαρύτητα, βασιζόμαστε σε μεγάλο βαθμό στα μάτια μας για να προσανατολιστούμε οπτικά».
«Το περπάτημα σε ευθεία γραμμή με κλειστά μάτια μπορεί να είναι μεγάλη πρόκληση!» παραδέχτηκε. «Η μελέτη αυτού του φαινομένου μπορεί να βοηθήσει στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τον ίλιγγο, τις διασείσεις και άλλες νευρο-αιθουσαίες παθήσεις στη Γη».
Η εμπειρία των αστροναυτών
Η Koch δεν είναι πρωτάρα στην παρατεταμένη παραμονή στο διάστημα. Αν και η αποστολή Artemis 2 αυτού του μήνα διήρκεσε μόλις δέκα ημέρες, η αστροναύτης της NASA έχει περάσει στο παρελθόν σχεδόν έναν χρόνο στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS).
Αν και οι αστροναύτες αφιερώνουν σημαντικό μέρος του χρόνου τους στο διάστημα κάνοντας ειδική γυμναστική για να αποτρέψουν τις επιβλαβείς επιπτώσεις της μικροβαρύτητας στη σωματική τους υγεία, δεν έχει βρεθεί ακόμη αποτελεσματικός τρόπος για να τους βοηθήσει να αποκαταστήσουν την αίσθηση της ισορροπίας τους μόλις επιστρέψουν στη Γη – εκτός, φυσικά, από το να αφήσουν τον χρόνο να κάνει τη δουλειά του.
«Με κλειστά μάτια, ήταν σχεδόν αδύνατο να περπατήσει κανείς σε ευθεία γραμμή», δήλωσε στη NASA ο αστροναύτης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος, Andreas Mogensen, μετά το ταξίδι του στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό πέρυσι.
«Ένιωθα αστάθεια τις πρώτες δύο ημέρες», πρόσθεσε η αστροναύτης της NASA, Jasmin Moghbeli. «Ο αυχένας μου ήταν πολύ κουρασμένος από την προσπάθεια να κρατήσω όρθιο το κεφάλι μου».
Με απλά λόγια, το να παραπατάς πάνω στα ίδια σου τα πόδια με κλειστά μάτια φαίνεται μικρό τίμημα, αν αναλογιστεί κανείς το εντυπωσιακό ταξίδι της Koch γύρω από τη Σελήνη, το οποίο προσέφερε μερικές πραγματικά εκπληκτικές εικόνες.
