Ο θάνατος και οι φόροι είναι τα δύο αναπόφευκτα της ανθρώπινης ζωής. Τουλάχιστον, προς το παρόν. Αν ρωτήσετε μερικούς από τους πιο διακεκριμένους φουτουριστές στον κόσμο, ο θάνατος ίσως να μην παραμείνει για πολύ ακόμα σε αυτή τη (ομολογουμένως σύντομη και κλισέ) λίστα.
Υπάρχει μια αμφιλεγόμενη ιδέα που κυκλοφορεί στην κοινότητα των φουτουριστών, η «ταχύτητα διαφυγής της μακροζωίας». Ακούγεται εξαιρετικά επιστημονικής φαντασίας, αλλά βασικά είναι η ιδέα ότι καθώς η τεχνολογία παράτασης της ζωής μας βελτιώνεται, το προσδόκιμο ζωής μας θα μπορούσε να αυξηθεί περισσότερο από ό,τι γερνάμε σε μια δεδομένη χρονική περίοδο.
Για παράδειγμα, καθώς οι ιατρικές καινοτομίες συνεχίζουν να προχωρούν, θα εξακολουθούσαμε να γερνάμε ένα χρόνο σε διάστημα ενός έτους. Όμως, το προσδόκιμο ζωής μας θα αυξανόταν, ας πούμε, κατά ένα έτος και δύο μήνες, πράγμα που σημαίνει ότι ουσιαστικά θα κερδίζαμε δύο μήνες ζωής.
Τι ισχυρίζεται πρώην μηχανικός της Google
Τον Μάρτιο του 2024, ο Ray Kurzweil — πρώην μηχανικός της Google και εξέχων φουτουριστής με επίκεντρο την τεχνητή νοημοσύνη — δήλωσε σε πολλά μέσα ενημέρωσης ότι πίστευε ότι η ανθρωπότητα θα επιτύγχανε την ταχύτητα διαφυγής της μακροζωίας έως το 2029.
«Μετά το 2029, θα μπορείτε να γυρίσετε πίσω περισσότερο απόν ένα χρόνο. Να ταξιδέψετε πίσω στον χρόνο», δήλωσε ο Kurzweil σε συνέντευξή του στην εταιρεία επιχειρηματικών κεφαλαίων και ιδιωτικών επενδύσεων Bessemer Venture Partners. «Μόλις καταφέρετε να γυρίσετε πίσω τουλάχιστον ένα χρόνο, θα έχετε φτάσει στην ταχύτητα διαφυγής της μακροζωίας».
Αυτό μπορεί να φαίνεται σαν ένα εξαιρετικά κοντινό μέλλον, αλλά ο Kurzweil φαίνεται πεπεισμένος, κυρίως επειδή η ιατρική πρόοδος φαίνεται να επιταχύνεται.
«Καταφέραμε να βγάλουμε το εμβόλιο για τον COVID σε δέκα μήνες», είπε στη συνέντευξη. «Χρειάστηκαν δύο ημέρες για να το δημιουργήσουμε. Επειδή αλληλούχισαμε διάφορες δισεκατομμύρια διαφορετικές αλληλουχίες mRNA σε δύο ημέρες. Υπάρχουν πολλές άλλες εξελίξεις που συμβαίνουν. Αρχίζουμε να βλέπουμε την προσομοίωση της βιολογίας να χρησιμοποιείται και αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους θα κάνουμε τόσο μεγάλη πρόοδο τα επόμενα πέντε χρόνια».
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ιατρική πρόοδος έχει σώσει αμέτρητες ζωές και έχει αποδεδειγμένα αυξήσει το προσδόκιμο ζωής, ειδικά στις πιο ανεπτυγμένες περιοχές του κόσμου. Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι το «προσδόκιμο ζωής» δεν είναι το ίδιο με τη «διάρκεια ζωής», και η έννοια της «ταχύτητας διαφυγής της μακροζωίας» επικεντρώνεται στο πρώτο. Η επίτευξη αυτής της έννοιας δεν ισοδυναμεί με την επίτευξη της αθανασίας.
«[Η επίτευξη της ταχύτητας διαφυγής της μακροζωίας] δεν εγγυάται ότι θα ζήσεις για πάντα», είπε ο Kurzweil. «Μπορεί να έχεις ένα 10χρονο παιδί και να υπολογίσεις ότι έχει πολλές, πολλές δεκαετίες μακροζωίας, αλλά μπορεί να πεθάνει αύριο».
Ένας σημαντικός λόγος για αυτό είναι η απρόβλεπτη φύση της ζωής. Δυστυχώς, πιθανότατα δεν θα καταφέρουμε, ας πούμε, να θεραπεύσουμε όλους τους καρκίνους τα επόμενα τρία χρόνια, και ο καρκίνος είναι μια ασθένεια που καθορίζεται από την τυχαιότητα των μεταλλάξεων που τον προκαλούν. Τα ατυχήματα είναι επίσης μέρος της ζωής, αν και ο Kurzweil ισχυρίζεται ότι μέσω τεχνολογικών εξελίξεων όπως τα αυτόνομα αυτοκίνητα, οι πιθανότητες να συμβεί ένα θανατηφόρο ατύχημα θα μειωθούν επίσης ραγδαία στο εγγύς μέλλον.
Ποιος είναι ο Ray Kurzweil
Ο Kurzweil είναι γνωστός στον κόσμο της τεχνολογίας για το εντυπωσιακό ιστορικό του όσον αφορά την ακριβή πρόβλεψη του χρονοδιαγράμματος των τεχνολογικών εξελίξεων. Προέβλεψε με επιτυχία την εξάπλωση των φορητών υπολογιστών (δηλ. κινητών τηλεφώνων και φορητών υπολογιστών) και του WiFi, την εμφάνιση του cloud computing, καθώς και το γεγονός ότι ένας υπολογιστής θα νικούσε έναν πρωταθλητή σκακιού μέχρι το 1998 (κάτι που συνέβη το 1997), μεταξύ πολλών άλλων.
Ωστόσο, έχει κάνει και πολλά λάθη. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει το μέλλον, ακόμη και αν έχει στη διάθεσή του όλα τα δεδομένα του κόσμου.
Επιπλέον, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι, στην ουσία, η επίτευξη της ταχύτητας διαφυγής της μακροζωίας βασίζεται σε στατιστικούς υπολογισμούς του μέσου όρου προσδόκιμου ζωής. Ακόμη και αν ήταν δυνατό να επιτευχθεί, αυτό δεν θα σήμαινε ότι όλοι οι άνθρωποι στον κόσμο θα ζούσαν ξαφνικά πολύ περισσότερο.
Αυτό θα απαιτούσε όλοι να έχουν πρόσβαση στην πιο προηγμένη ιατρική τεχνολογία και υποδομή, κάτι που είναι εξαιρετικά απίθανο να συμβεί μέσα σε διάστημα τριών ετών.
Ως παράδειγμα αυτής της απιθανότητας, η φυματίωση —μια ασθένεια που γνωρίζουμε πώς να θεραπεύουμε και να προλαμβάνουμε εδώ και δεκαετίες— σκοτώνει περισσότερους ανθρώπους ετησίως παγκοσμίως από οποιαδήποτε άλλη μολυσματική ασθένεια (με εξαίρεση μια τριετή περίοδο κατά την οποία ξεπεράστηκε από την COVID-19). Η ύπαρξη ιατρικών θεραπειών και προόδων δεν είναι συνώνυμη με την ευρεία εφαρμογή τους.
Είναι αλήθεια ότι η ιατρική εξελίσσεται ραγδαία, όπως και η τεχνολογία. Και αν το παρελθόν έχει κάτι να πει για το μέλλον, αυτές οι εξελίξεις πιθανότατα θα συνεχίσουν να αυξάνουν το μέσο προσδόκιμο ζωής. Όμως, όσο δελεαστική και αν είναι η ιδέα της «ταχύτητας διαφυγής» από τη μακροζωία, παραμένει απλώς μια πρόβλεψη προς το παρόν. Ο θάνατος και οι φόροι, αυτή τη στιγμή, παραμένουν και οι δύο αναπόφευκτοι.
