Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο The Astrophysical Journal Letters αποκαλύπτει την ανακάλυψη ενός ιδιαίτερου ζευγαριού γιγάντιων εξωπλανητών, των HD 114082 b και HD 114082 c.
Οι δύο αυτοί αέριοι γίγαντες βρίσκονται σε απόσταση περίπου 311 ετών φωτός από τη Γη και παρουσιάζουν μοναδικά χαρακτηριστικά που ανατρέπουν τα μέχρι τώρα δεδομένα της αστρονομίας.
Εξωπλανήτες: Εξαιρετικά νεαροί και «αφράτοι» γίγαντες
Το σύστημα του αστέρα HD 114082 είναι εξαιρετικά νεαρό, με ηλικία μόλις 15 εκατομμυρίων ετών – για σύγκριση, ο δικός μας Ήλιος είναι περίπου 4.5 δισεκατομμυρίων ετών.
Οι δύο πλανήτες έχουν μέγεθος ανάλογο με αυτό του Δία, αλλά η ατμόσφαιρά τους παρουσιάζει εξαιρετικά χαμηλή πυκνότητα, με αποτέλεσμα οι αστρονόμοι να τους χαρακτηρίζουν ως «αφράτους» (puffy) εξωπλανήτες.
- HD 114082 b (Εσωτερικός πλανήτης): Βρίσκεται 20% πιο κοντά στο άστρο του από ό,τι η Γη στον Ήλιο και έχει μέγεθος παρόμοιο με του Δία. Η τροχιακή του περίοδος είναι περίπου 225 ημέρες.
- HD 114082 c (Εξωτερικός πλανήτης): Βρίσκεται στην ίδια τροχιακή απόσταση από το άστρο του όσο η Γη από τον Ήλιο. Έχει ακτίνα 36% μεγαλύτερη από αυτήν του Δία, αλλά η μέση πυκνότητά του είναι 7.5 φορές μικρότερη από αυτή του νερού. Αυτό σημαίνει ότι, αν υπήρχε ένας ανάλογος ωκεανός, ο πλανήτης αυτός θα επέπλεε. Η τροχιακή του περίοδος υπολογίζεται στις 314 ημέρες (με περιθώριο σφάλματος 9%).
Το ρεκόρ της μεθόδου διέλευσης
Ο εντοπισμός των δύο πλανητών έγινε με τη μέθοδο της διέλευσης (transit method), κατά την οποία οι αστρονόμοι μετρούν τη σύντομη πτώση της φωτεινότητας ενός αστέρα όταν ένας πλανήτης περνά ακριβώς από μπροστά του.
Η ανακάλυψη αυτή αποτελεί ορόσημο, καθώς πρόκειται για τους εξωπλανήτες με τη μεγαλύτερη περίοδο περιφοράς που έχουν εντοπιστεί ποτέ μέσω αυτής της μεθόδου.
Η μέθοδος της διέλευσης είναι εξαιρετικά αποτελεσματική για πλανήτες με σύντομες τροχιές (ωρών ή ημερών), αλλά ο εντοπισμός πλανητών με τροχιές μηνών είναι απίστευτα δύσκολος, καθώς η μείωση του αστρικού φωτός είναι πολύ μικρότερη λόγω της μεγάλης απόστασης από το μητρικό άστρο.
Κατανόηση της πλανητικής εξέλιξης
Παρά το γεγονός ότι το άστρο είναι πολύ νεαρό, οι ερευνητές υποθέτουν ότι οι δύο πλανήτες σχηματίστηκαν σε πολύ μεγαλύτερη απόσταση, μέσα στον πρωτοπλανητικό δίσκο αερίου και σκόνης, και στη συνέχεια μετανάστευσαν προς το εσωτερικό του συστήματος.
Για τον λόγο αυτό, το σύστημα HD 114082 θεωρείται ιδανικό εργαστήριο (ανάλογο) για να κατανοήσουμε πώς γεννιούνται και πώς εξελίσσονται τα νεαρά πλανητικά συστήματα στο σύμπαν. Στα επόμενα βήματα, οι επιστήμονες σκοπεύουν να χρησιμοποιήσουν το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA για να αναλύσουν τη χημική σύσταση της ατμόσφαιρας των δύο αυτών «αφράτων» γιγάντων.
