Το 1983, ένας άνδρας και μια γυναίκα δέθηκαν μεταξύ τους με ένα σχοινί μήκους 2,4 μέτρων, δίνοντας την υπόσχεση ότι δε θα λυθούν για έναν ολόκληρο χρόνο. Οι πρωταγωνιστές αυτού του ιδιότυπου πειράματος ήταν οι καλλιτέχνες επιδόσεων (performance artists) Linda Montano και Tehching Hsieh, οι οποίοι θέλησαν να εξερευνήσουν τα όρια της ανθρώπινης αντοχής και της συμβίωσης.
Οι αυστηροί κανόνες της «σύνδεσης»
Το εγχείρημα, με επίσημο τίτλο «Art/Life One Year Performance», συνοδευόταν από ένα αυστηρό μανιφέστο κανόνων που οι δύο καλλιτέχνες δεσμεύτηκαν να ακολουθήσουν πιστά για 12 μήνες:
- Θα παρέμεναν δεμένοι στη μέση με ένα σχοινί 2.4 μέτρων.
- Θα βρίσκονταν στον ίδιο χώρο κάθε στιγμή, χωρίς να μένουν ποτέ μόνοι.
- Δε θα άγγιζαν ποτέ ο ένας τον άλλον κατά τη διάρκεια του έτους.
Η πρόκληση της καθημερινότητας
Η καθημερινή ζωή των Montano και Hsieh μετατράπηκε σε μια διαρκή άσκηση υπομονής. Κοιμόντουσαν σε ξεχωριστά κρεβάτια που απείχαν λίγα μέτρα μεταξύ τους, ενώ όταν ο ένας έπρεπε να κάνει ντους, ο άλλος περίμενε αναγκαστικά ακριβώς έξω από την κουρτίνα. Παρέμειναν σε κατάσταση πλήρους εγκράτειας, ενώ καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς καταγράφηκαν μόνο 60 τυχαίες επαφές και μία μοναδική, εσκεμμένη αγκαλιά από την πλευρά της Montano.
Από την επικοινωνία στη «ζωώδη» κατάσταση
Όπως ήταν αναμενόμενο, η διαρκής εγγύτητα οδήγησε σε σοβαρή ψυχολογική κόπωση. Με τον καιρό, οι δύο καλλιτέχνες σταμάτησαν να μιλούν σχεδόν ολοκληρωτικά. Η Montano περιέγραψε τη διαδικασία λέγοντας ότι άρχισαν να γίνονται «πιο ζωώδεις», εκφράζοντας τα συναισθήματά τους μέσω ήχων, βογκητών και στεναγμών αντί για λέξεις.
Οι συγκρούσεις τους ήταν συχνές αλλά ιδιαίτερες, καθώς δεν μπορούσαν να έρθουν σε σωματική επαφή. Αντί γι’ αυτό, πάλευαν τραβώντας με δύναμη το σχοινί που τους ένωνε, προσπαθώντας να επιβάλουν τη θέλησή τους στον άλλον. Η ανάγκη για αμοιβαία άδεια πριν από οποιαδήποτε κίνηση -ακόμα και για το αν θα καθίσουν ή θα σηκωθούν- δημιούργησε μια κατάσταση απόλυτης εξάρτησης.
Το υπόβαθρο των καλλιτεχνών
Ο Tehching Hsieh δεν ήταν άγνωστος σε τέτοιες ακραίες δοκιμασίες. Στο παρελθόν είχε περάσει έναν χρόνο κλεισμένος σε ένα ξύλινο κλουβί χωρίς να μιλάει, έναν χρόνο χτυπώντας μια κάρτα εργασίας κάθε ώρα και έναν χρόνο ζώντας αποκλειστικά σε εξωτερικούς χώρους. Η Linda Montano είχε επίσης πειραματιστεί με την έννοια του περιορισμού, έχοντας περάσει τρεις ημέρες με χειροπέδες δεμένη με έναν άλλο άνθρωπο.
Η επιστροφή στην «κανονικότητα»
Παρά την ένταση και την αποξένωση, οι τελευταίες εβδομάδες του πειράματος έφεραν μια απρόσμενη συμφιλίωση. Όπως δήλωσε ο Hsieh: «Περίπου 80 ημέρες πριν από το τέλος, αρχίσαμε να φερόμαστε πάλι σαν άνθρωποι. Ήταν σχεδόν σαν να αναδυόμαστε από ένα υποβρύχιο». Το πείραμα ολοκληρώθηκε στις 4 Ιουλίου 1984, αφήνοντας πίσω του μια πλούσια καταγραφή σε φωτογραφίες και ηχογραφήσεις που μελετώνται μέχρι σήμερα στον χώρο της σύγχρονης τέχνης.
