Ένας επιστήμονας εξήγησε τον ανατριχιαστικό λόγο για τον οποίο οι άνθρωποι άρχισαν να έχουν γάτες.
Ακόμα κι αν ανήκεις ξεκάθαρα στην «ομάδα σκύλος» όσον αφορά τα κατοικίδια και δεν αντέχεις τις τετράποδες γάτες που περιφέρονται, δεν μπορείς να αρνηθείς ότι είναι μία από τις πιο δημοφιλείς επιλογές.
Και η συντροφιά με γάτες δεν είναι καινούργια υπόθεση – οι άνθρωποι τις έχουν για παρέα τους εδώ και χιλιάδες χρόνια, με νέες μελέτες να αποκαλύπτουν περισσότερα για τις απαρχές αυτής της σχέσης.
Μέχρι πρόσφατα, πιστευόταν ότι η εξημέρωση των γατών ξεκίνησε πριν περίπου 9.000 χρόνια, με τους άγριους αφρικανικούς αγριόγατους της Βόρειας Αφρικής.
Όμως, νέες επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι η αρχή έγινε στην Αρχαία Αίγυπτο. Τότε όμως οι γάτες δεν κρατούνταν απλώς για συντροφιά ή για να κυνηγούν ποντίκια – αλλά για έναν σκοπό που σήμερα θα μας φαινόταν μάλλον μακάβριος.
Πόσοι άνθρωποι έχουν γάτα
Σύμφωνα με την έρευνα Cats Protection 2024 για το Ηνωμένο Βασίλειο, περίπου 10,6 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν γάτα στο σπίτι τους. Καταγράφεται μικρή πτώση από τα 11 εκατομμύρια του 2023, αλλά παρ’ όλα αυτά σχεδόν το 1/4 των νοικοκυριών έχει μια γατούλα για κατοικίδιο.
Η Παγκόσμια Έρευνα για τα Κατοικίδια του 2024 (Global Pet Survey) αποκάλυψε ότι ο παγκόσμιος πληθυσμός κατοικίδιων ανέρχεται περίπου στο 1 δισεκατομμύριο, με τις γάτες να είναι το πιο δημοφιλές κατοικίδιο παγκοσμίως.
Πότε ξεκίνησαν οι άνθρωποι να έχουν γάτες;
Όπως πιστευόταν μέχρι πρόσφατα, η εξημέρωση ξεκίνησε πριν από 9.000 χρόνια, όταν οι πρώτοι αγριόγατοι άρχισαν να τριγυρνούν γύρω από τα πρώτα αγροτικά χωριά.
Οι γάτες κυνηγούσαν τα τρωκτικά που προσέλκυαν τα αποθέματα τροφίμων των ανθρώπων και, έτσι, δημιουργήθηκε μια σχέση αμοιβαίου οφέλους: οι γάτες είχαν τροφή και οι άνθρωποι λιγότερα ποντίκια.
Ωστόσο, μια πρόσφατη μελέτη υπό την καθοδήγηση του Δρ Sean Doherty, αρχαιολογικού επιστήμονα του Πανεπιστημίου του Έξετερ, αμφισβητεί αυτή τη θεωρία.
«Η μελέτη μας αμφισβητεί αυτή τη θεωρία, εξετάζοντας τα διαθέσιμα οστεολογικά (οστά), γενετικά και εικονογραφικά στοιχεία», ανέφερε στο BBC Science Focus. «Υποστηρίζουμε ότι η εξημέρωση της γάτας ξεκίνησε στην Αίγυπτο, περίπου μεταξύ του 2ου και 1ου αιώνα π.Χ.»
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η παλαιότερη χρονολόγηση μπορεί να ήταν λανθασμένη εξαιτίας της μετακίνησης των οστών στο έδαφος και της δυσκολίας στην ερμηνεία τους.
«Χρησιμοποιήσαμε χρονολόγηση με ραδιενεργό άνθρακα για να επιβεβαιώσουμε τις ημερομηνίες. Αυτό έδειξε ότι ορισμένες γάτες ήταν πολύ πιο πρόσφατες απ’ όσο νομίζαμε», προσθέτει ο Doherty.
Ποιος ήταν ο “ανατριχιαστικός” λόγος;
Στην πραγματικότητα, η θρησκεία ήταν ο καθοριστικός παράγοντας. Οι γάτες θεωρούνταν ιερά ζώα για τη θεά Μπαστέτ στην Αρχαία Αίγυπτο και εκτρέφονταν κατά εκατομμύρια για να θυσιάζονται σε ναούς προς τιμήν της.
«Η σύνδεση μεταξύ των κατοικίδιων γατών και της θεάς Μπαστέτ κορυφώνεται τον 1ο αιώνα π.Χ.», εξηγεί ο Doherty.
«Στους ναούς που ήταν αφιερωμένοι σ’ αυτήν, βρίσκουμε εκατομμύρια μουμιοποιημένες γάτες. Τόσες πολλές, που στη βικτωριανή εποχή τόνοι από αυτές μεταφέρθηκαν στη Βρετανία για να γίνουν λίπασμα!»
Η μαζική εκτροφή των γατών οδήγησε φυσικά και σε επιλογή χαρακτηριστικών που τις έκαναν πιο φιλικές και πιο εύκολες στο χειρισμό, οδηγώντας τελικά στη σημερινή εξημερωμένη γάτα που γνωρίζουμε και αγαπάμε.
