Μια νέα μελέτη από το APC Microbiome Ireland στο University College Cork αποκαλύπτει ότι ο καφές δεν προσφέρει μόνο ενέργεια, αλλά επηρεάζει ενεργά τον άξονα εντέρου-εγκεφάλου.
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Nature Communications», δείχνει ότι τόσο ο κανονικός όσο και ο ντεκαφεϊνέ καφές τροποποιούν το μικροβίωμα του εντέρου με τρόπους που συνδέονται με τη βελτίωση της διάθεσης και τη μείωση του στρες.
Καφές: Αλλαγές στο μικροβίωμα και τη διάθεση
Οι επιστήμονες συνέκριναν τακτικούς καταναλωτές καφέ (3-5 φλιτζάνια ημερησίως) με άτομα που δεν πίνουν καθόλου καφέ. Μετά από μια περίοδο αποχής δύο εβδομάδων, η επανεισαγωγή του καφέ -είτε με καφεΐνη είτε χωρίς- οδήγησε σε σημαντικές βελτιώσεις στην ψυχική κατάσταση των συμμετεχόντων. Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκαν χαμηλότερα επίπεδα στρες, κατάθλιψης και παρορμητικότητας, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι θετικές επιδράσεις στη διάθεση δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από την καφεΐνη.
Ο ρόλος των βασικών βακτηρίων του εντέρου
Η τακτική κατανάλωση καφέ συνδέθηκε με την αυξημένη παρουσία συγκεκριμένων μικροβίων στο έντερο. Τα βακτήρια «Eggertella sp» και «Cryptobacterium curtum», τα οποία είναι πιο κοινά στους λάτρεις του καφέ, παίζουν ρόλο στην παραγωγή οξέων στο πεπτικό σύστημα και στη σύνθεση χολικών οξέων, προσφέροντας πιθανώς προστασία από επιβλαβείς λοιμώξεις. Επίσης, παρατηρήθηκε αύξηση των «Firmicutes», μιας ομάδας βακτηρίων που σχετίζεται με θετικά συναισθήματα.
Καφεΐνη έναντι ντεκαφεϊνέ
Η μελέτη ανέδειξε ότι τα δύο είδη καφέ προσφέρουν διακριτά οφέλη, με τον ντεκαφεϊνέ να συνδέεται αποκλειστικά με βελτίωση στη μάθηση και την επεισοδιακή μνήμη, καθώς και με καλύτερη ποιότητα ύπνου και αυξημένη φυσική δραστηριότητα. Αντίθετα, ο καφές με καφεΐνη ενίσχυσε την προσοχή και την εγρήγορση, ενώ μείωσε το άγχος και τα επίπεδα ορισμένων φλεγμονωδών κυτοκινών, όπως η IL-6 και η IL-10.
Σύστημα στρες και ανοσοποιητικό
Παρά τις αλλαγές στη διάθεση, η κατανάλωση καφέ δεν επηρέασε σημαντικά τα επίπεδα κορτιζόλης κατά τη διάρκεια στρεσογόνων δοκιμασιών, υποδηλώνοντας ότι τα οφέλη στη διάθεση συμβαίνουν μέσω άλλων βιολογικών μηχανισμών.
Στο ανοσοποιητικό σύστημα, η αποχή από τον καφέ αύξησε τους δείκτες φλεγμονής, όπως η CRP και ο TNFα, ενώ η επανεισαγωγή του φάνηκε να έχει προστατευτική δράση. Τα ευρήματα αυτά υπογραμμίζουν ότι ο καφές είναι ένας σύνθετος διατροφικός παράγοντας που αλληλεπιδρά με τα μικρόβια του εντέρου και τον μεταβολισμό, προσφέροντας μακροπρόθεσμα οφέλη για την υγεία του εγκεφάλου και τη διατήρηση της σωστής πεπτικής ισορροπίας.
Διαφορετικές επιδράσεις: Καφεΐνη έναντι Ντεκαφεϊνέ
Η έρευνα ανέδειξε ότι τα δύο είδη καφέ επιδρούν στον εγκέφαλο με συμπληρωματικούς αλλά διαφορετικούς τρόπους:
- Ο ντεκαφεϊνέ καφές βελτίωσε αποκλειστικά τις επιδόσεις στη μάθηση και τη μνήμη, πιθανώς λόγω άλλων ενώσεων όπως οι πολυφαινόλες.
- Ο καφές με καφεΐνη ενίσχυσε την προσοχή, την εγρήγορση και μείωσε το άγχος, ενώ συνδέθηκε και με χαμηλότερο κίνδυνο φλεγμονής.
Ο καθηγητής John Cryan υπογράμμισε ότι ο καφές είναι ένας πολύπλοκος διατροφικός παράγοντας που αλληλεπιδρά με τον μεταβολισμό και τη συναισθηματική μας ευεξία. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι ο καφές θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως παρέμβαση για τη διατήρηση της σωστής πεπτικής και ψυχικής ισορροπίας στο πλαίσιο μιας υγιεινής διατροφής.
