Μόρια που αποτελούν τα δομικά συστατικά της ζωής μπορούν να έχουν είτε «δεξιόστροφη» είτε «αριστερόστροφη» δομή. Το DNA, για παράδειγμα, σχηματίζεται από «δεξιόστροφα» νουκλεοτίδια, ενώ οι πρωτεΐνες προέρχονται από «αριστερόστροφα» αμινοξέα. Αυτή η αρχή, ωστόσο, πυροδοτεί ανησυχίες στην επιστημονική κοινότητα.
Μια διεθνής ομάδα 38 επιστημόνων, συμπεριλαμβανομένων ακαδημαϊκών από τα πανεπιστήμια Stanford, Yale, MIT στις ΗΠΑ, καθώς και από τα Πανεπιστήμια East Anglia και Cambridge στο Ηνωμένο Βασίλειο, εξέδωσε προειδοποίηση μέσω άρθρου που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Science.
Βακτήρια αντικατοπτρισμού: Τι είναι η αυτή η μορφή ζωής;
Η ανησυχία των επιστημόνων επικεντρώνεται στη δημιουργία συνθετικών μορφών ζωής από «καθρεπτικά» βιολογικά μόρια. Αυτά τα μόρια έχουν την αντίθετη συμμετρία από αυτή που παρατηρείται στη φυσική ζωή. Αν και η δυνατότητα δημιουργίας αυτής της ζωής θεωρείται ότι απέχει τουλάχιστον μια δεκαετία, η πρόοδος σε βασικές τεχνολογίες που θα μπορούσαν να το επιτρέψουν είναι ήδη σε εξέλιξη.
Οι επιστήμονες έχουν ήδη καταφέρει να δημιουργήσουν συνθετικά κύτταρα με φυσική χημική συμμετρία από μη ζωντανά μέρη. Ωστόσο, η πιθανότητα ύπαρξης καθρεπτικής ζωής έχει εγείρει σοβαρές ανησυχίες.
Ποιοι είναι οι κίνδυνοι;
Σύμφωνα με την ανάλυση της ομάδας, τα βακτήρια αντικαποπτρισμού θα μπορούσαν:
- Να αποφεύγουν τα ανοσοποιητικά συστήματα ανθρώπων, ζώων και φυτών.
- Να είναι ανθεκτικά στα αρπακτικά που θα προσπαθούσαν να τα καταναλώσουν.
- Να είναι ανθεκτικά στις περισσότερες αντιβιοτικές θεραπείες.
«Όπως ένα είδος εισβολέα χωρίς φυσικούς θηρευτές, τα βακτήρια αυτά θα μπορούσαν να πολλαπλασιαστούν ραγδαία, εξελίσσοντας και διαφοροποιώντας τη δράση τους καθώς εξαπλώνονται», προειδοποιούν οι ερευνητές.
Επιπλέον, αναφέρουν πως η διαρκής παρουσία βακτηρίων αντικατοπτρισμού στο περιβάλλον θα μπορούσε να εκθέσει επανειλημμένα τον ανθρώπινο, ζωικό και φυτικό πληθυσμό σε κίνδυνο θανατηφόρων μολύνσεων.
Προτάσεις για περιορισμό της απειλής
Οι επιστήμονες προτείνουν ότι η δημιουργία αντικατοπτρικών οργανισμών δεν πρέπει να επιτραπεί, ακόμη και υπό αυστηρά μέτρα περιορισμού, εκτός αν υπάρξουν αποδείξεις ότι δεν αποτελούν σοβαρό κίνδυνο. Συγκεκριμένα:
- Να απαγορευτεί η παραγωγή καθρεπτικών γονιδιωμάτων και πρωτεϊνωμάτων ή οποιωνδήποτε λειτουργικών στοιχείων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στη δημιουργία καθρεπτικών κυττάρων.
- Να χρηματοδοτηθεί έρευνα για την κατανόηση και την προετοιμασία απέναντι στους κινδύνους των καθρεπτικών βακτηρίων, χωρίς όμως τη δημιουργία των ίδιων ή των προκατόχων τους.
«Καμία από αυτές τις ερευνητικές κατευθύνσεις δεν απαιτεί την κατασκευή βακτηρίων τέτοιου είδους», σημειώνουν οι επιστήμονες.
Σκέψεις και ανησυχίες
Το άρθρο αυτό έχει πυροδοτήσει έντονες συζητήσεις στην επιστημονική κοινότητα, καθώς εγείρει ζητήματα ηθικής και ασφάλειας στη βιοτεχνολογία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόσφατα ανακαλύφθηκαν βακτήρια και μύκητες στο στρώμα της γήινης ατμόσφαιρας γνωστό ως τροπόσφαιρα, περιλαμβάνοντας ακόμη και E. coli, ενισχύοντας τις ανησυχίες για την πιθανή διάδοση μικροοργανισμών με νέες και άγνωστες ιδιότητες.
Βίντεο
