Ο αστεροειδής 2024 YR4 έχει περάσει από το να θεωρείται «πιθανός καταστροφέας πόλης» σε σχεδόν βέβαιο «φαλτσοχτύπημα» αυτή την εβδομάδα, καθώς οι πιθανότητες ότι αυτός ο μεγάλος διαστημικός βράχος θα χτυπήσει τη Γη το 2032 ανέβηκαν και στη συνέχεια κατέρρευσαν μέσα σε λίγες μέρες. Να τι συνέβη και γιατί έχει σημασία.
Ο 2024 YR4 έχει πλάτος περίπου 55 μέτρα, με τη δυνατότητα να απελευθερώσει 500 φορές περισσότερη ενέργεια από την ατομική βόμβα που κατέστρεψε τη Χιροσίμα. Έτσι, λίγη ανησυχία ήταν κατανοητή την Τρίτη (18 Φεβρουαρίου), όταν η πιθανότητα να χτυπήσει την Γη ο YR4 ανέβηκε στο 3,1% – η υψηλότερη πιθανότητα πρόσκρουσης που έχει καταγραφεί ποτέ για ένα διαστημικό αντικείμενο αυτού του μεγέθους ή μεγαλύτερου.
Γιατί επικίνδυνοι αστεροειδείς όπως ο 2024 YR4 θα ταλαιπωρούν τη Γη για τις επόμενες δεκαετίες
«Η αλλαγή στην πιθανότητα πρόσκρουσης»
Ευτυχώς, το ρεκόρ αυτό δεν κράτησε πολύ και οι πιθανότητες ενός χτυπήματος σύντομα έπεσαν στο 1,5% και τώρα είναι στο 0,28%. Τίποτα από όσα συνέβησαν δεν ήρθε ως έκπληξη για τους αστρονόμους. Το πιο πιθανό σενάριο για τον 2024 YR4 ήταν πάντα ότι θα μας προσπεράσει στην πιο κοντινή προσέγγιση στη Γη σε 7 χρόνια.
«Οι αστρονόμοι δεν κρύβουν και δεν μπορούν να κρύψουν τις ανακαλύψεις τους γιατί ο ουρανός είναι ανοιχτός σε όλους», δήλωσε ο Richard Binzel, εφευρέτης της κλίμακας κινδύνου πρόσκρουσης Torino και καθηγητής πλανητικών επιστημών στο MIT, σε ηλεκτρονικό ταχυδρομείο προς το Live Science.
«Επομένως, όταν ανακαλύπτουμε έναν από αυτούς τους μελλοντικούς επισκέπτες που μπορεί κάποια στιγμή να είναι κοντά, η επιστημονική μέθοδος προσεκτικών μετρήσεων εκτυλίσσεται με δημόσιο τρόπο».
«Πόσο απειλητικός είναι ο αστεροειδής 2024 YR4;»
Για να κατηγοριοποιήσουν την απειλή που θέτουν οι αστεροειδείς και οι κομήτες, οι ερευνητές χρησιμοποιούν τη κλίμακα κινδύνου πρόσκρουσης Torino. Η κλίμακα Torino έχει 11 επίπεδα, που κυμαίνονται από το Επίπεδο 0 (κανένας κίνδυνος) έως το Επίπεδο 10 (παγκόσμια καταστροφή). Ο 2024 YR4 έφτασε στο Επίπεδο 3 τον Ιανουάριο του 2025, αφού οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι είχε πάνω από 1% πιθανότητα να χτυπήσει τη Γη.
Αν και οι πιθανότητες του YR4 ανέβηκαν πάνω από το 3% – και έπεσαν ξανά στο 1,5% – παρέμεινε στο Επίπεδο 3. Ο Binzel είπε ότι είναι «απόλυτα φυσικό» οι πιθανότητες πρόσκρουσης του 2024 YR4 να «αλλάζουν λίγο». Αυτό που είναι σημαντικό είναι ότι οι επιστήμονες αναμένουν ο αστεροειδής να βρεθεί με πιθανότητα 0% πρόσκρουσης με περαιτέρω παρατηρήσεις.
«Τι συμβαίνει αν αυξηθεί το επίπεδο απειλής του αστεροειδούς 2024 YR4;»
Οι αστεροειδείς δεν κινούνται απαραίτητα προς τα πάνω ή προς τα κάτω στα επίπεδα Torino κατά σειρά, καθώς κατατάσσονται με βάση και τις συνέπειες μιας πιθανής πρόσκρουσης και την πιθανότητα μιας πρόσκρουσης. Ο 2024 YR4 ανήκε στα κριτήρια του Επίπεδου 3 όταν είχε περισσότερο από 1% πιθανότητα να χτυπήσει τη Γη.
Ωστόσο, αν η επανακατηγοριοποίηση στο Επίπεδο 1 δεν είχε συμβεί και αποδεικνυόταν ότι ο YR4 είχε πραγματικά πορεία σύγκρουσης με τη Γη, τότε θα είχε σκαρφαλώσει κατευθείαν στα ανώτερα επίπεδα της κλίμακας που είναι κρατημένα για σίγουρες συγκρούσεις.
«Η σύγκριση του 2024 YR4 με άλλους διαστημικούς βράχους»
Ο 2024 YR4 είναι ένας σπάνιος αστεροειδής. Ήταν ο μόνος μεγάλος αστεροειδής με πιθανότητα πρόσκρουσης άνω του 1% πριν τις πιθανότητες να αλλάξουν. Μία πρόσκρουση από τον 2024 YR4 θα ήταν κάτι σαν εκατονταετής εκδήλωση, σύμφωνα με ένα γράφημα σύγκρισης κινδύνου αστεροειδών της NASA.
Ο Binzel συνέκρινε τον 2024 YR4 με τον αστεροειδή Apophis, ο οποίος είχε φτάσει στο Επίπεδο 4 της κλίμακας Torino το 2004 πριν πέσει στο Επίπεδο 0. Ο Apophis, που ονομάστηκε από τον αρχαίο αιγυπτιακό θεό του χάους, κατευθύνεται προς τη Γη το 2029. Οι επιστήμονες είναι σίγουροι ότι θα μας προσπεράσει οριακά.
«Η «κορυφή του παγόβουνου»»
Η ανθρωπότητα συνεχώς βελτιώνει τις μεθόδους ανίχνευσης του διαστημικού βράχου. Αυτό σημαίνει ότι, όσο σπάνιος είναι ο 2024 YR4, είναι πιθανό να ανιχνεύσουμε περισσότερους αστεροειδείς όπως αυτόν στις δεκαετίες που έρχονται, σύμφωνα με τον Binzel.
«Ο 2024 YR4 είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου, καθώς νέες έρευνες ανακάλυψης αστεροειδών γίνονται πιο λεπτομερείς από ποτέ», δήλωσε ο Binzel. «Η κλίμακα Torino θα έχει πολλά να κάνει».