Μια επαναστατική μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες (UCLA), που δημοσιεύθηκε στις 16 Απριλίου 2026 στο Nature Aging, αποκαλύπτει ότι η εξόντωση μιας συγκεκριμένης ομάδας κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος μπορεί να θεραπεύσει τη λιπώδη νόσο του ήπατος.
Τα κύτταρα αυτά, γνωστά ως κύτταρα «ζόμπι», συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου και λόγω της υψηλής χοληστερόλης, προκαλώντας φλεγμονές που επιταχύνουν τη γήρανση και τις ασθένειες.
Το μυστήριο των μακροφάγων και η υπογραφή p21-TREM2
Για χρόνια, η επιστημονική κοινότητα αμφέβαλλε αν τα μακροφάγα -τα κύτταρα που «καθαρίζουν» τον οργανισμό- μπορούν να περιέλθουν σε κατάσταση γήρανσης (senescence).
Η ομάδα του UCLA έλυσε το μυστήριο εντοπίζοντας μια μοριακή υπογραφή: τον συνδυασμό των πρωτεϊνών p21 και TREM2. Διαπίστωσαν ότι ενώ στα νεαρά ποντίκια μόνο το 5% των μακροφάγων του ήπατος ήταν «ζόμπι», στα γηραιότερα το ποσοστό εκτινασσόταν στο 60-80%, εξηγώντας τη χρόνια φλεγμονή που συνοδεύει το γήρας.
Η χοληστερόλη ως πυροκροτητής της γήρανσης
Η έρευνα έδειξε ότι δεν ευθύνεται μόνο ο χρόνος για τη συσσώρευση αυτών των κυττάρων. Η περίσσεια της «κακής» χοληστερόλης (LDL) αναγκάζει τα υγιή μακροφάγα να σταματήσουν να διαιρούνται και να αρχίσουν να εκκρίνουν φλεγμονώδεις πρωτεΐνες. Αυτό υποδηλώνει ότι μια διατροφή πλούσια σε λιπαρά μπορεί να επιταχύνει τη βιολογική γήρανση όχι μόνο στο ήπαρ, αλλά και στην καρδιά ή τον εγκέφαλο μέσω της κυτταρικής γήρανσης των μακροφάγων.
Εντυπωσιακή αναστροφή της ηπατικής βλάβης
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν το φάρμακο ABT-263 για να εξολοθρεύσουν επιλεκτικά τα γηρασμένα κύτταρα σε ποντίκια που ακολουθούσαν ανθυγιεινή διατροφή. Τα αποτελέσματα ήταν θεαματικά:
- Το μέγεθος του ήπατος μειώθηκε από το 7% στο φυσιολογικό 4-5% του σωματικού βάρους.
- Το συνολικό σωματικό βάρος μειώθηκε κατά 25%.
Το ήπαρ ανέκτησε το υγιές κόκκινο χρώμα του, χάνοντας την κιτρινωπή όψη που προκαλεί το λίπος.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι η βελτίωση συνέβη χωρίς καμία αλλαγή στη διατροφή των ζώων, αποδεικνύοντας ότι η αφαίρεση των κυττάρων «ζόμπι» αρκεί για την αναστροφή της νόσου.
Προς νέες θεραπείες για τον άνθρωπο
Αν και το συγκεκριμένο φάρμακο είναι πολύ τοξικό για ευρεία χρήση στον άνθρωπο, η ερευνητική ομάδα αναζητά πλέον ασφαλέστερες ουσίες. Η ανακάλυψη αυτή ενισχύει την υπόθεση η οποία υποστηρίζει ότι μια ενιαία υποκείμενη διαδικασία γήρανσης μπορεί να οδηγήσει σε πολλαπλές ασθένειες.
Κατανοώντας πώς προκύπτουν αυτά τα κύτταρα, οι επιστήμονες ελπίζουν να αντιμετωπίσουν όχι μόνο τη λιπώδη νόσο του ήπατος, αλλά και την αθηροσκλήρωση, το Αλτσχάιμερ και τον καρκίνο.
