Κάψουλες τύπου PAC-MAN καταπίνουν σωματίδια σε τυρβώδη νερά

Κάψουλες τύπου PAC-MAN

Επιστήμονες δημιούργησαν κούφιες κάψουλες με ένα μόνο άνοιγμα που φιλτράρουν επιλεκτικά σωματίδια χάρη στην τύρβη των γύρω νερών, απορροφώντας κατά περιόδους σωματίδια όπως ο PAC-MAN τις κουκκίδες.

Αυτές οι κάψουλες, που βασίζονται στη γεωμετρία και την τύρβη αντί για τη χημεία, μπορούν να προσαρμοστούν σε διάφορα μεγέθη και να αξιοποιηθούν στον καθαρισμό νερού ή στη στοχευμένη χορήγηση φαρμάκων, σύμφωνα με έρευνα στο Science.

«Η τύρβη θεωρείται συνήθως καθαρό χάος: αναμειγνύει, διασκορπίζει και σπαταλά ενέργεια. Αναρωτηθήκαμε αν αυτό το χάος μπορεί να αξιοποιηθεί», δήλωσε ο Stefano Sacanna, καθηγητής χημείας στο New York University, ο οποίος συνδιηύθυνε την έρευνα με τον William Irvine, καθηγητή φυσικής στο University of Chicago.

Γαλήνη απέναντι στο χάος

Οι ερευνητές κατασκεύασαν κούφιες πολυμερικές κάψουλες με μία οπή και τις τοποθέτησαν σε υγρό με τύρβη. Τα τοιχώματα προστάτευαν το εσωτερικό από τη στροβιλιζόμενη ροή, δημιουργώντας ένα ήσυχο καταφύγιο τύρβης, ενώ σωματίδια εισέρχονταν ή έβγαιναν ανάλογα με τη ροή και το μέγεθος του ανοίγματος.

«Μέσα στην κάψουλα επικρατεί μάλλον ηρεμία. Όμως έξω, το περιβάλλον μαίνεται», εξήγησε ο William Irvine. «Αυτό δημιουργεί μια κλίση, ώστε τα σωματίδια να ρέουν και να αναδύονται λειτουργίες».

Σύμφωνα με τον Stefano Sacanna, ανάλογα με το πόσο καλά χωράει ένα σωματίδιο στην οπή, το κέλυφος είτε γεμίζει ασφυκτικά είτε αποκλείει τα σωματίδια, φαινόμενο που ονόμασαν φαινόμενο PAC-MAN.

Από το μικρό στο πολύ μικρότερο

Η ομάδα δοκίμασε κάψουλες σε τρεις κλίμακες: 1 εκατοστό, 1 χιλιοστό και 5 μικρόμετρα. Η ρύθμιση του ανοίγματος και του πάχους του κελύφους επέτρεψε την επιλογή σωματιδίων ανά μέγεθος ή πυκνότητα.

Με δυνατότητα ελεγχόμενης απελευθέρωσης από δευτερόλεπτα έως χρόνια, η μέθοδος υπόσχεται εφαρμογές στο φιλτράρισμα υγρών και στη μεταφορά φαρμάκων.

«Αυτό μας δίνει έναν νέο τρόπο σκέψης για το φιλτράρισμα: αντί να ξοδεύεις ενέργεια για να ελέγξεις μια ροή, αφήνεις την ενέργεια που υπάρχει ήδη στην τύρβη να κάνει τη δουλειά», ανέφερε ο Stefano Sacanna.

Scroll to Top