Η Αφροδίτη χρειάζεται 243 γήινες ημέρες για να ολοκληρώσει μία περιστροφή γύρω από τον άξονά της, γεγονός που την καθιστά έναν από τους πιο αργά περιστρεφόμενους κόσμους του Ηλιακού Συστήματος. Αν όμως οι επιστήμονες παρατηρήσουν μόνο τα σύννεφά της, θα μπορούσαν να οδηγηθούν σε ένα εντελώς διαφορετικό συμπέρασμα.
Η ανώτερη ατμόσφαιρα της Αφροδίτης περιστρέφεται γύρω από τον πλανήτη σε περίπου τέσσερις ημέρες. Το φαινόμενο, γνωστό ως υπερ-περιστροφή, κάνει την ατμόσφαιρα να κινείται σχεδόν 60 φορές ταχύτερα από τον ίδιο τον πλανήτη.
Όταν ο άνεμος μοιάζει με περιστροφή
Αυτό είναι το βασικό ζήτημα μιας νέας μελέτης του Stephen Kane από το University of California, Riverside. Η περιστροφή ενός πλανήτη δεν αποτελεί απλώς μια αστρονομική λεπτομέρεια. Επηρεάζει την κατανομή της θερμότητας, τη δημιουργία και την κίνηση των καιρικών συστημάτων, αλλά και τη συμπεριφορά της ατμόσφαιρας και των ωκεανών.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο στους εξωπλανήτες. Οι επιστήμονες δεν μπορούν συνήθως να παρατηρήσουν απευθείας την επιφάνειά τους. Αντίθετα, βασίζονται στην ατμόσφαιρα και ενδέχεται να μετρούν την ταχύτητα των ανέμων αντί για την πραγματική περιστροφή του πλανήτη.
Η προτεινόμενη λύση είναι η παρατήρηση του ίδιου πλανήτη σε διαφορετικά μήκη κύματος, συμπεριλαμβανομένου του υπέρυθρου. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να εξεταστούν διαφορετικά βάθη της ατμόσφαιρας. Στην περίπτωση της Αφροδίτης, οι άνεμοι εξασθενούν όσο πλησιάζουμε στην επιφάνεια, επιτρέποντας στους ερευνητές να διαχωρίσουν την ατμοσφαιρική κίνηση από την πραγματική περιστροφή.
Εκατοντάδες νέες «εξω-Αφροδίτες»
Η μέθοδος αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της αποστολής PLATO του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος, η οποία αναμένεται να εκτοξευθεί τον Μάρτιο του 2027. Σύμφωνα με τις προβλέψεις των ερευνητών, η αποστολή θα μπορούσε να εντοπίσει αρκετές εκατοντάδες κόσμους παρόμοιους με την Αφροδίτη.
Αυτό θα προσφέρει για πρώτη φορά ένα μεγάλο δείγμα πλανητών με τα οποία μπορεί να συγκριθεί η Αφροδίτη. Ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα είναι γιατί ένας πλανήτης με παρόμοιο μέγεθος και βασική σύσταση με τη Γη εξελίχθηκε σε έναν εξαιρετικά θερμό και αφιλόξενο κόσμο.
Αν οι περισσότερες εξω-Αφροδίτες αποδειχθούν επίσης αργά περιστρεφόμενες, αυτό θα ενισχύσει την ιδέα ότι η αργή περιστροφή συμβάλλει στην εμφάνιση ενός ανεξέλεγκτου φαινομένου θερμοκηπίου. Αν, αντίθετα, παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία στις ταχύτητες περιστροφής τους, οι επιστήμονες θα πρέπει να αναζητήσουν αλλού την εξήγηση.
Η μελέτη υπενθυμίζει έτσι ότι όταν εξετάζουμε έναν μακρινό πλανήτη, αυτό που φαίνεται να είναι «η ημέρα» του μπορεί στην πραγματικότητα να είναι απλώς ο ρυθμός με τον οποίο κινείται ο καιρός του.
