Οι εκρήξεις ακτίνων γάμμα είναι από τα πιο ενεργειακά φαινόμενα στο σύμπαν, απελευθερώνοντας μέσα σε λίγα μόλις δευτερόλεπτα ενέργεια αντίστοιχη με αυτή που ο ήλιος μας εκπέμπει σε σχεδόν δέκα δισεκατομμύρια χρόνια.
Στις 10 Μαρτίου 2026, το διαστημικό τηλεσκόπιο Fermi της NASA εντόπισε μια τέτοια έκρηξη, γνωστή ως GRB 260310A, η οποία παρουσίασε μια ασυνήθιστη υπογραφή φωτός. Παρά το γεγονός ότι η αρχική λάμψη ακτίνων γάμμα ήταν σχετικά μικρής έντασης, η οπτική της λάμψη σταδιακα δυνάμωσε μέσα σε λίγες ώρες, ενώ η υπέρυθρη και ακτινοβολία x-ray παρουσίασε επίσης αναζωπύρωση παραμένοντας ορατή για μήνες.
Έκλαμψη ακτίνων γάμμα: Η σημασία της οπτικής γωνίας και τα πολλαπλά κύματα κρούσης
Μια διεθνής ομάδα ερευνητών με επικεφαλής τον Yu-Han Yang ανέλυσε το φαινόμενο δημοσιεύοντας τα αποτελέσματα στο The Astrophysical Journal Letters.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι περισσότερες εκρήξεις ανιχνεύονται όταν ο σχετικός πίδακας πλάσματος δείχνει απευθείας προς τη Γη. Ωστόσο, η συγκεκριμένη έκρηξη παρατηρήθηκε από πλάγια γωνία, γεγονός που εξηγεί την αρχική της αδυναμία.
Καθώς ο πίδακας επιβραδύνθηκε, το φως του έγινε ορατό σε μεγαλύτερο εύρος γωνιών, αποκαλύπτοντας τη σύνθετη δομή του. Η ανάλυση έδειξε την παρουσία δύο ξεχωριστών στοιχείων εκπομπής, ενός φωτεινού αντίστροφου κύματος κρούσης και ενός προηγούμενου κύματος, υποδεικνύοντας έναν πίδακα δύο συστατικών με κεντρικό πυρήνα και εξωτερικό περίβλημα.
Τα νέα δεδομένα για την κατανόηση του σύμπαντος
Η απροσδόκητη αναζωπύρωση των ακτίνων x μετά από περίπου τρεις εβδομάδες αποτέλεσε κρίσιμη δοκιμή για το μοντέλο του διπλού πίδακα. Παρόλο που η έκρηξη φαινόταν αρχικά ασήμαντη από τη δική μας οπτική γωνία, για έναν παρατηρητή που θα βρισκόταν ευθυγραμμισμένος με τον πυρήνα του πίδακα θα φαινόταν σαν μια τεράστια κοσμική έκρηξη.
Η μελέτη αυτή αποδεικνύει ότι η γωνία θέασης παίζει καθοριστικό ρόλο στην ερμηνεία των αστρονομικών δεδομένων, βοηθώντας τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τη μηχανική πίσω από τα πιο ακραία φαινόμενα του σύμπαντος.
