Ο Εγκέλαδος θεωρείται ένα από τα πιο υποσχόμενα σημεία για τον εντοπισμό εξωγήινης ζωής στο ηλιακό μας σύστημα, καθώς κάτω από την παγωμένη επιφάνειά του κρύβεται ένας παγκόσμιος ωκεανός.
Δύο νέες μελέτες που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό «Science Advances» από διεθνή ερευνητική ομάδα, με τη συμμετοχή του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Βερολίνου, προσφέρουν σημαντικά στοιχεία που ενισχύουν τις πιθανότητες εντοπισμού βιοϋπογραφών.
Εγκέλαδος: Διαχωρισμός και συγκέντρωση ουσιών στους πίδακες πάγου
Η πρώτη μελέτη, υπό τον καθηγητή Frank Postberg, ανέλυσε τον μηχανισμό με τον οποίο τα σταγονίδια του ωκεανού εκτοξεύονται στο διάστημα μέσω των κρυοηφαιστειακών πιδάκων του νοτίου πόλου. Τα δεδομένα του διαστημοσυσκευής Cassini και εργαστηριακά πειράματα έδειξαν ότι τα σταγονίδια δεν παγώνουν ακαριαία, αλλά αργά.
Αυτό επιτρέπει στα άλατα και τις οργανικές ενώσεις να διαχωρίζονται καθώς παγώνουν. Στη συνέχεια, η πρόσκρουση των παγωμένων σταγονιδίων στα τοιχώματα των ρωγμών τα θραύει σε μικροσκοπικά σωματίδια, με αποτέλεσμα τα οργανικά υλικά να συμπυκνώνονται σε μεμονωμένα κομμάτια πάγου. Η φυσική αυτή διεργασία διευκολύνει σημαντικά τον εντοπισμό ιχνών ζωής από μελλοντικές διαστημικές αποστολές.
Επιβίωση μικροοργανισμών σε προσομοιωμένες συνθήκες
Η δεύτερη μελέτη εξέτασε τη δυνατότητα επιβίωσης μικροοργανισμών στο περιβάλλον του Εγκέλαδου. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο LMU του Μονάχου προσομοίωσαν τις συνθήκες του ωκεανού – υψηλή αλκαλικότητα, παρουσία ανθρακικών αλάτων και απουσία οξυγόνου – και εισήγαγαν το μεθανογόνο αρχαίο Methanothermococcus okinawensis.
Ο οργανισμός αυτός κατάφερε να επιβιώσει και να παράγει μεθάνιο αξιοποιώντας υδρογόνο από τις αντιδράσεις νερού και πετρωμάτων, προσαρμόζοντας τον μεταβολισμό του στις πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα. Τα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι οι γεωχημικές συνθήκες του Εγκέλαδου μπορούν να υποστηρίξουν βασικές μορφές ζωής.
