Μια ανεξάρτητη ομάδα ερευνητών επικύρωσε την πρώτη εικόνα μιας υπερμεγέθους μαύρης τρύπας που κατέγραψε ποτέ η ανθρωπότητα, επιβεβαιώνοντας παράλληλα τη γενική θεωρία της σχετικότητας του Albert Einstein.
Η εικόνα, που αποτυπώθηκε από το παγκόσμιο δίκτυο τηλεσκοπίων Event Horizon Telescope (EHT) και παρουσιάστηκε το 2019, δείχνει τη μαύρη τρύπα M87* στο κέντρο του γαλαξία Messier 87, σε απόσταση 55 εκατομμυρίων ετών φωτός.
Ο Samuel Lai, επικεφαλής της ομάδας στον οργανισμό Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation (CSIRO) της Αυστραλίας, εξήγησε πόσο δύσκολη είναι η λήψη μιας τέτοιας εικόνας. «Είναι σαν να στέκεσαι στην αυλή σου και να προσπαθείς να φωτογραφίσεις ένα ντόνατ στη σελήνη», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η ομάδα ανέπτυξε την τεχνική μηχανικής μάθησης GenDIReCT, η οποία φιλτράρει τις ατμοσφαιρικές παρεμβολές και τις προκαταλήψεις από τον συνδυασμό των τηλεσκοπίων. «Όταν την εφαρμόσαμε στα αρχικά δεδομένα του EHT, βρήκαμε μια μαύρη τρύπα σχεδόν πανομοιότυπη σε μέγεθος και σχήμα με την ιστορική εικόνα», δήλωσε ο Samuel Lai, τονίζοντας ότι το μοντέλο δεν γνώριζε εκ των προτέρων πώς μοιάζει μια μαύρη τρύπα.
Η επιβεβαίωση της σχετικότητας και οι νέες εφαρμογές
Ο Albert Einstein δημοσίευσε τη γενική σχετικότητα το 1915, περιγράφοντας πώς η μάζα καμπυλώνει τον χωροχρόνο, ενώ ο Karl Schwarzschild υπολόγισε το όριο πέρα από το οποίο ούτε το φως δεν μπορεί να διαφύγει, τον ορίζοντα γεγονότων. Η θεωρία προέβλεψε επίσης τον δακτύλιο υπέρθερμου πλάσματος γύρω από τη σκιά της μαύρης τρύπας.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature, ενισχύει την εμπιστοσύνη στα ευρήματα του EHT, όπως υπογράμμισε ο διευθυντής της συνεργασίας Laurent Loinard. Παράλληλα, η τεχνική που αναπτύχθηκε μπορεί να αξιοποιηθεί και σε πιο γήινους τομείς, όπως η βελτίωση της ιατρικής απεικόνισης και η χαρτογράφηση σεισμών.