Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications αποκαλύπτει ότι το μοναδικό ατμοσφαιρικό φαινόμενο γνωστό ως φαινόμενο Zwan-Wolf λαμβάνει χώρα και στον Άρη. Το φαινόμενο αυτό, το οποίο μέχρι σήμερα είχε παρατηρηθεί μόνο στη Γη, εντοπίστηκε από το διαστημικό σκάφος MAVEN της NASA κατά τη διάρκεια μιας ισχυρής ηλιακής καταιγίδας τον Δεκέμβριο του 2023.
Η διαφορά μεταξύ Γης και Άρη
Στη Γη, το φαινόμενο Zwan-Wolf συμβαίνει όταν ο ηλιακός άνεμος αλληλεπιδρά με το ισχυρό μαγνητικό πεδίο του πλανήτη μας, προκαλώντας τη «συμπίεσή» του. Ωστόσο, ο Άρης δεν διαθέτει παγκόσμιο μαγνητικό πεδίο.
Η ανακάλυψη αυτή εξέπληξε τους επιστήμονες, καθώς το φαινόμενο εντοπίστηκε να εξελίσσεται απευθείας μέσα στην ιονόσφαιρα του Κόκκινου Πλανήτη (το ανώτερο στρώμα της ατμόσφαιρας που αποτελείται από φορτισμένα σωματίδια).
«Κανείς δεν περίμενε ότι αυτό το φαινόμενο θα μπορούσε να συμβεί ακόμη και μέσα στην ατμόσφαιρα», δήλωσε ο Dr. Christopher Fowler, επίκουρος καθηγητής έρευνας στο Πανεπιστήμιο της Δυτικής Βιρτζίνια και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. «Αυτό εισάγει μια ενδιαφέρουσα φυσική που δεν έχουμε ακόμη εξερευνήσει».
Πώς έγινε η ανίχνευση
Οι ερευνητές υποθέτουν ότι το φαινόμενο Zwan-Wolf μπορεί να συμβαίνει τακτικά στον Άρη, αλλά οι συνήθεις εκδηλώσεις του είναι πολύ ασθενείς για να εντοπιστούν από τα τρέχοντα επιστημονικά όργανα. Η ακραία ηλιακή καταιγίδα του Δεκεμβρίου του 2023 δημιούργησε μια τόσο έντονη συμπίεση πλάσματος, που επέτρεψε στο MAVEN να την καταγράψει με σαφήνεια.
Ευρύτερες προεκτάσεις για την πλανητική επιστήμη
Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο ήλιος επηρεάζει τους πλανήτες χωρίς μαγνητικό πεδίο είναι κρίσιμη για τη μελέτη της εξέλιξης των ατμοσφαιρών. Στο ηλιακό μας σύστημα, ο μόνος άλλος πλανήτης με πυκνή ατμόσφαιρα αλλά χωρίς μαγνητικό πεδίο είναι η Αφροδίτη (η οποία, αν και διαθέτει υγρό σιδερένιο πυρήνα, στερείται τεκτονικών πλακών, γεγονός που εμποδίζει τη δημιουργία εσωτερικών ρευμάτων μεταφοράς θερμότητας).
