Ένας μικρός κομήτης που περιστρέφεται πλέον προς την αντίθετη κατεύθυνση από αυτή που είχε στο παρελθόν μπορεί να οδηγηθεί στην πλήρη καταστροφή του μέσα στις επόμενες δεκαετίες, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Ο 41P/Tuttle-Giacobini-Kresák, γνωστός και ως 41P, παρουσίασε μια εξαιρετικά ασυνήθιστη συμπεριφορά κατά το κοντινότερο πέρασμά του από τον Ήλιο το 2017. Παρατηρήσεις από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble έδειξαν ότι ο κομήτης όχι μόνο επιβράδυνε την περιστροφή του, αλλά τελικά άλλαξε εντελώς κατεύθυνση.
Η ανακάλυψη θεωρείται η πρώτη καταγεγραμμένη περίπτωση κομήτη που περιστρέφεται αντίστροφα, με τους επιστήμονες να αποδίδουν το φαινόμενο στους πίδακες αερίων που εκτοξεύονται από την επιφάνειά του.
Οι πίδακες αερίων λειτουργούν σαν διαστημικοί «κινητήρες»
«Πίδακες αερίου που εκτοξεύονται από την επιφάνεια μπορούν να λειτουργήσουν σαν μικροί προωθητήρες», εξηγεί ο David Jewitt, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες και μοναδικός συγγραφέας της μελέτης.
Όταν οι πίδακες αυτοί δεν κατανέμονται ομοιόμορφα στην επιφάνεια ενός κομήτη, μπορούν να επηρεάσουν δραματικά την περιστροφή του. Ένας κομήτης που περιστρέφεται προς μία κατεύθυνση μπορεί αρχικά να επιβραδυνθεί, στη συνέχεια να σταματήσει και τελικά να αρχίσει να περιστρέφεται προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Το φαινόμενο μοιάζει με ένα καρουζέλ που περιστρέφεται και δέχεται μια δύναμη προς την αντίθετη φορά.
Ο κομήτης μπορεί να διαλυθεί μέσα σε λίγες δεκαετίες
Η ασυνήθιστη περιστροφή δεν είναι το μοναδικό παράξενο χαρακτηριστικό του 41P. Οι παρατηρήσεις έδειξαν επίσης ότι η επιφάνειά του ήταν πολύ λιγότερο ενεργή το 2017 σε σχέση με προηγούμενες παρατηρήσεις, όπως εκείνες του 2001.
Οι αλλαγές αυτές είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακές, καθώς οι επιφάνειες των κομητών θεωρείται ότι μεταβάλλονται συνήθως σε χρονικά διαστήματα αιώνων ή και περισσότερο.
Τα μοντέλα των ερευνητών δείχνουν ότι ο σημερινός ρυθμός περιστροφής του 41P μπορεί τελικά να οδηγήσει στη διάλυσή του. Ο πυρήνας του, ο οποίος αποτελεί τον παγωμένο και σκονισμένο «πυρήνα» του κομήτη, έχει διάμετρο περίπου ένα χιλιόμετρο.
Η μελέτη εκτιμά ότι ο 41P μπορεί να έχει ακόμη μόλις μερικές δεκαετίες ζωής, πολύ λιγότερο από τη μέση διάρκεια ζωής ενός κομήτη, η οποία υπολογίζεται περίπου στα 1.000 χρόνια.
Ένας μικρός κομήτης με ασυνήθιστη ιστορία
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο 41P είτε εκτοξεύει ασυνήθιστα μεγάλες ποσότητες αερίων σε σχέση με άλλους κομήτες είτε αποτελεί τμήμα ενός πολύ μεγαλύτερου κομήτη που διαλύθηκε στο παρελθόν.
Ο 41P προέρχεται από τη Ζώνη του Κάιπερ, μια περιοχή πέρα από την τροχιά του Ποσειδώνα που βρίσκεται περίπου 30 έως 50 αστρονομικές μονάδες από τον Ήλιο και περιλαμβάνει τεράστιο αριθμό παγωμένων σωμάτων.
Ωστόσο, η τροχιά του τον φέρνει στο εσωτερικό Ηλιακό Σύστημα κάθε 5,4 χρόνια, επιτρέποντας στους αστρονόμους να παρατηρούν από κοντά τις αλλαγές που υφίσταται.
Η ανακάλυψη δείχνει ότι οι κομήτες δεν είναι απλώς παγωμένα απομεινάρια της δημιουργίας του Ηλιακού Συστήματος. Η δραστηριότητα στην επιφάνειά τους μπορεί να μεταβάλει δραματικά την περιστροφή τους και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να οδηγήσει τελικά στην ίδια τους την καταστροφή.