Νέα ευρήματα από το ρόβερ Perseverance της NASA αποκάλυψαν ενδείξεις από παραλίες που σχηματίστηκαν από κύματα και πετρώματα αλλοιωμένα από υπόγεια νερά σε έναν κρατήρα του Άρη που κάποτε φιλοξενούσε μια τεράστια λίμνη. Η ανακάλυψη αυτή επεκτείνει σημαντικά το χρονικό πλαίσιο κατά το οποίο ο Κόκκινος Πλανήτης θα μπορούσε να ήταν κατοικήσιμος.
Άρης: Η γεωλογική μονάδα Margin στον κρατήρα Jezero
Σε διεθνή μελέτη με επικεφαλής το Imperial College London, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η λεγόμενη μονάδα Margin στον κρατήρα Jezero διατηρεί σαφή στοιχεία εκτεταμένων αλληλεπιδράσεων μεταξύ πετρωμάτων και νερού, καθώς και τα πρώτα αδιαμφισβήτητα ίχνη μιας αρχαίας ακτογραμμής.
Αυτά τα στοιχεία δείχνουν ότι οι επιφανειακές συνθήκες με υγρό νερό, κατάλληλες για ζωή, διατηρήθηκαν στον κρατήρα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα απ’ ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα.
Παραλίες και ανθρακικά ορυκτά
«Οι ακτογραμμές είναι κατοικήσιμα περιβάλλοντα στη Γη και τα ανθρακικά ορυκτά που σχηματίζονται εκεί μπορούν να παγιδεύσουν και να διατηρήσουν πληροφορίες για το αρχαίο περιβάλλον», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Alex Jones, υποψήφιος διδάκτορας στο Τμήμα Earth Science and Engineering του Imperial.
Τα ευρήματα έχουν σημαντικές επιπτώσεις για το παρελθόν κλίμα του Άρη και τη δυνητική ύπαρξη ζωής, ενώ ρίχνουν φως σε μια γεωλογική μονάδα της οποίας η προέλευση ήταν αντικείμενο μακροχρόνιας επιστημονικής διαμάχης.
Από ηφαιστειακό πέτρωμα σε παραλία
Το ρόβερ Perseverance, που βρίσκεται στον Άρη από το 2021, εξερεύνησε εκτενώς τη μονάδα Margin μεταξύ 2023 και 2024. Η περιοχή είναι πλούσια σε ανθρακικά ορυκτά, τα οποία σχηματίζονται παρουσία υγρού νερού και στη Γη συχνά παγιδεύουν οργανικά μόρια, καθιστώντας τα ιδανικά για τη διατήρηση πιθανών βιοϋπογραφών.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο JGR Planets, έδειξε ότι η μονάδα έχει διπλή προέλευση: μεγάλο μέρος της αποτελεί αλλοιωμένο πυριγενές πέτρωμα, πιθανότατα από μάγμα ή λίμνη λάβας, το οποίο αργότερα μετασχηματίστηκε από υπόγεια, πλούσια σε διοξείδιο του άνθρακα νερά σε ανθρακικά ορυκτά σιδήρου και μαγνησίου.
Υπόγεια περιβάλλοντα κατάλληλα για ζωή
«Αυτού του είδους τα υπόγεια υδροθερμικά περιβάλλοντα στη Γη είναι γνωστό ότι μπορούν να υποστηρίξουν μικροβιακή ζωή», ανέφερε ο καθηγητής Sanjeev Gupta του Imperial, επισημαίνοντας τη σημασία της μακροχρόνιας κυκλοφορίας νερού κάτω από την επιφάνεια.
Η αποκάλυψη της αρχαίας ακτογραμμής
Στα χαμηλότερα υψόμετρα της μονάδας Margin, οι επιστήμονες εντόπισαν στρωματοποιημένους ψαμμίτες με στρογγυλεμένους κόκκους, χαρακτηριστικούς της δράσης κυμάτων. «Βλέπουμε αυτό που κάποτε ήταν μια παραλία», δήλωσε ο Jones.
Το γεγονός ότι αυτή η παραλία βρίσκεται κάτω από το δέλτα του ποταμού Jezero δείχνει ότι οι ήρεμες, φιλικές προς τη ζωή συνθήκες της λίμνης υπήρχαν ακόμη νωρίτερα απ’ ό,τι είχε εκτιμηθεί.
Επέκταση του χρονικού παραθύρου κατοικησιμότητας
Η έρευνα συμπληρώνεται από προηγούμενη μελέτη της ομάδας που εντόπισε στοιχεία για μια νεότερη, υπερυψωμένη λίμνη στον ίδιο κρατήρα, καθώς και από τη μελέτη του σχηματισμού Bright Angel, όπου βρέθηκαν παχιά στρώματα λασπολίθου, υποδηλώνοντας την ύπαρξη φραγμένης λίμνης ανάντη του ποταμού.
Επιστροφή δειγμάτων στη Γη
Τρία πυρηνικά δείγματα από τη μονάδα Margin και ένα από τον σχηματισμό Bright Angel αναμένουν την επιστροφή τους στη Γη μέσω της αποστολής Mars Sample Return. Οι εργαστηριακές αναλύσεις θα επιτρέψουν την ακριβή χρονολόγηση των γεγονότων, την ανασύσταση των κλιματικών συνθηκών και την αναζήτηση πιθανών βιοϋπογραφών.
«Η ιστορία του νερού στον κρατήρα Jezero είναι πολύ πιο περίπλοκη απ’ όσο φανταζόμασταν», κατέληξε ο Jones, υπογραμμίζοντας ότι ο κρατήρας παραμένει ιδανικό σημείο για την αναζήτηση αρχαίας ζωής στον Άρη.
