Η αναζήτηση πλανητών που μοιάζουν με τη Γη βασίζεται συνήθως στην ύπαρξη νερού και στην κατοικήσιμη ζώνη. Ωστόσο, ένα φαινόμενο που συχνά διαφεύγει της προσοχής είναι η ατμοσφαιρική διαφυγή. Μια νέα διεθνής μελέτη, που υποβλήθηκε στο The Astrophysical Journal, εξετάζει πώς ένας εξωπλανήτης με τα χαρακτηριστικά του Άρη (exo-Mars) θα αντιδρούσε αν περιφερόταν γύρω από έναν αστέρα τύπου Μ (ερυθρό νάνο), όπως ο αστέρας του Barnard.
Το μοντέλο του «Εξω-Άρη» στον αστέρα του Barnard
Ο αστέρας του Barnard βρίσκεται σε απόσταση περίπου 6 ετών φωτός από τη Γη και είναι ένας από τους πιο ηλικιωμένους και ανενεργούς ερυθρούς νάνους (7 έως 10 δισεκατομμυρίων ετών). Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν υπολογιστικά μοντέλα για να προσομοιώσουν έναν πλανήτη με τη μάζα, την ακτίνα και την ατμόσφαιρα διοξειδίου του άνθρακα του Άρη, τοποθετώντας τον όμως πολύ κοντά στο άστρο του (στα 0,087 AU), ώστε να δέχεται την ίδια ακτινοβολία που δέχεται ο Άρης από τον Ήλιο μας.
Τα ανησυχητικά αποτελέσματα της έρευνας
Παρά το γεγονός ότι ο αστέρας του Barnard είναι σχετικά «ήσυχος» σε σύγκριση με νεότερους ερυθρούς νάνους, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ατμοσφαιρική διαφυγή είναι ραγδαία:
- Σημερινή ατμόσφαιρα Άρη: Θα χανόταν εντελώς σε μόλις 350.000 χρόνια.
- Ατμόσφαιρα παρόμοια με της Γης: Θα χανόταν σε περίπου 50 εκατομμύρια χρόνια.
Οι ερευνητές υποθέτουν ότι οποιοσδήποτε πλανήτης εντός της κατοικήσιμης ζώνης ενός τέτοιου άστρου θα είχε την ίδια τύχη. Αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό για τους τέσσερις μικρούς, βραχώδεις κόσμους που πιστεύεται ότι περιφέρονται γύρω από τον αστέρα του Barnard, καθώς η μοίρα της ατμόσφαιράς τους μπορεί να είναι ακόμη χειρότερη.
Πριν από δισεκατομμύρια χρόνια, ο Άρης ήταν ένας θερμός πλανήτης με τρεχούμενο νερό. Όταν όμως έχασε το μαγνητικό του πεδίο, η ηλιακή ακτινοβολία «έγδυσε» την ατμόσφαιρά του, μετατρέποντάς τον στην παγωμένη έρημο που βλέπουμε σήμερα.
Η μελέτη αυτή είναι κρίσιμη διότι:
Οι ερυθροί νάνοι (M-dwarfs) είναι ο πιο κοινός τύπος άστρων στον γαλαξία μας. Η διάρκεια ζωής τους είναι τεράστια, γεγονός που θεωρητικά δίνει χρόνο στη ζωή να εξελιχθεί – αν όμως η ατμόσφαιρα χάνεται σε εκατομμύρια χρόνια, η ζωή ίσως δεν προλαβαίνει καν να ξεκινήσει.
Η κατανόηση της αλληλεπίδρασης μεταξύ αυτών των άστρων και των πλανητών τους μας βοηθά να περιορίσουμε τη λίστα των υποψήφιων κόσμων που θα μπορούσαν πραγματικά να φιλοξενήσουν ζωή.
