Ένας κόσμος στο μέγεθος του Δία, που περιφέρεται γύρω από έναν καφέ νάνο και όχι γύρω από ένα άστρο, αναγνωρίστηκε ως ο πρώτος επιβεβαιωμένος εξωδορυφόρος. Η ανακάλυψη ανοίγει νέα ερωτήματα για το πώς ορίζονται οι πλανήτες, τα φεγγάρια και τα αντικείμενα που βρίσκονται ανάμεσα σε αυτές τις κατηγορίες.
Το σύστημα βρίσκεται περίπου 70 έτη φωτός μακριά
Το σύστημα βρίσκεται γύρω από το άστρο CD-35 2722, έναν ερυθρό νάνο τύπου M που απέχει περίπου 70 έτη φωτός από τη Γη.
Οι φασματικές παρατηρήσεις έδειξαν ότι το άστρο παρουσιάζει μια περιοδική «ταλάντωση», η οποία προκαλείται από ένα συνοδό αντικείμενο. Το αντικείμενο αυτό, γνωστό ως CD-35 2722b, έχει εκτιμώμενη μάζα 29 έως 38 φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Δία.
Αυτό σημαίνει ότι δε θεωρείται κανονικός πλανήτης, αλλά καφέ νάνος – ένα αντικείμενο που βρίσκεται ανάμεσα στους πλανήτες και τα άστρα.
Ένας καφέ νάνος με δικό του «φεγγάρι»
Οι καφέ νάνοι δε διαθέτουν αρκετή μάζα για να ξεκινήσουν τη σύντηξη υδρογόνου, όπως τα άστρα. Ωστόσο, είναι αρκετά μεγάλοι ώστε να μπορούν να συντήξουν δευτέριο, γεγονός που τους τοποθετεί σε μια ιδιαίτερη κατηγορία ανάμεσα στους γιγάντιους πλανήτες και τα μικρά άστρα.
Το CD-35 2722b είναι αρκετά μεγάλο ώστε να παρατηρηθεί άμεσα με το Very Large Telescope του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου.
Νέες φασματικές παρατηρήσεις έδειξαν ότι και ο ίδιος ο καφέ νάνος παρουσιάζει μια τακτική «ταλάντωση». Η καλύτερη εκτίμηση για τη μάζα του συνοδού του αντιστοιχεί περίπου στη μάζα του Δία.
Έτσι, οι ερευνητές επιβεβαίωσαν έναν πλανητικής μάζας εξωδορυφόρο που περιφέρεται γύρω από έναν καφέ νάνο, ο οποίος με τη σειρά του βρίσκεται σε τροχιά γύρω από ένα άστρο.
Οι ορισμοί των πλανητών και των φεγγαριών περιπλέκονται
Η ανακάλυψη επαναφέρει παλιές συζητήσεις για το τι ακριβώς πρέπει να θεωρείται πλανήτης ή δορυφόρος.
Ακόμη και στο Ηλιακό Σύστημα, οι ορισμοί δεν είναι πάντα τόσο ξεκάθαροι. Ο Πλούτωνας, για παράδειγμα, χαρακτηρίζεται νάνος πλανήτης, ενώ ο Χάροντας έχει τόσο μεγάλο μέγεθος σε σχέση με αυτόν, ώστε το σύστημα συχνά περιγράφεται ως ένα είδος διπλού συστήματος.
Η νέα ανακάλυψη προσθέτει ένα ακόμη πιο παράξενο σενάριο. Ένα αντικείμενο που μοιάζει με πλανήτη περιφέρεται γύρω από ένα αντικείμενο που μοιάζει με άστρο, αλλά δεν είναι πραγματικό άστρο.
Οι καφέ νάνοι μπορεί να κρύβουν πολλούς παρόμοιους κόσμους
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το συγκεκριμένο σύστημα μπορεί να μην είναι μοναδικό. Οι καφέ νάνοι έχουν μεγάλη ποικιλία μεγεθών και θερμοκρασιών, ενώ οι μικρότεροι από αυτούς μοιάζουν περισσότερο με γιγάντιους πλανήτες.
Είναι πιθανό πολλοί καφέ νάνοι να διαθέτουν αντικείμενα πλανητικού μεγέθους σε τροχιά γύρω τους. Ορισμένοι από αυτούς τους εξωδορυφόρους θα μπορούσαν ακόμη και να βρίσκονται μέσα στην κατοικήσιμη ζώνη ενός άστρου.
Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη πιο περίπλοκα ερωτήματα. Αν ένας πλανητικής μάζας κόσμος περιφέρεται γύρω από έναν καφέ νάνο, θα πρέπει να θεωρείται φεγγάρι, πλανήτης ή μια εντελώς διαφορετική κατηγορία ουράνιου σώματος;
Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο πρώτος επιβεβαιωμένος εξωδορυφόρος πιθανότατα δε θα παραμείνει για πολύ μοναδικός.