Ο Χάροντας, ο μεγαλύτερος δορυφόρος του Πλούτωνα, συνεχίζει να αποκαλύπτει τα μυστικά του, περισσότερο από μία δεκαετία μετά τη μοναδική επίσκεψη του διαστημοπλοίου New Horizons της NASA το 2015. Νέα μελέτη ερευνητών από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες υποστηρίζει ότι ο δορυφόρος περιστρεφόταν στην αρχή της ιστορίας του περισσότερο από δέκα φορές γρηγορότερα από ό,τι σήμερα.
Ο Χάροντας θεωρείται ιδανικό «εργαστήριο» για τη μελέτη της εξέλιξης των παγωμένων δορυφόρων του εξωτερικού Ηλιακού Συστήματος, καθώς η επιφάνειά του έχει παραμείνει σχετικά αναλλοίωτη σε σύγκριση με άλλα ουράνια σώματα που έχουν επηρεαστεί από έντονη γεωλογική δραστηριότητα.
Χάροντας: Προσομοιώσεις αποκαλύπτουν την εξέλιξη
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν υπολογιστικά μοντέλα για να αναπαραστήσουν την πρώιμη εξέλιξη του Χάροντα, εξετάζοντας ιδιαίτερα την περιοχή Oz Terra στο βόρειο ημισφαίριο, όπου κυριαρχούν ορεινά και έντονα ρηγματωμένα τοπία. Η περιοχή αυτή διαφέρει σημαντικά από την ομαλή πεδιάδα Vulcan Planitia στο νότιο ημισφαίριο.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ο Χάροντας διέθετε αρχικά παγωμένο φλοιό πάχους περίπου 30 έως 36 χιλιομέτρων και ολοκλήρωνε μία περιστροφή σε μόλις 14,3 ώρες. Σήμερα η περίοδος περιστροφής του φτάνει τις 6,4 ημέρες ή περίπου 153 ώρες, γεγονός που σημαίνει ότι στο μακρινό παρελθόν περιστρεφόταν περισσότερο από δέκα φορές ταχύτερα.
Σημαντικές ενδείξεις για τον σχηματισμό του
Η σταδιακή επιβράδυνση της περιστροφής φαίνεται ότι προκάλεσε ισχυρές τεκτονικές τάσεις στην επιφάνειά του, δημιουργώντας τα χαρακτηριστικά ρήγματα και τις οροσειρές που παρατηρούνται σήμερα. Οι επιστήμονες εκτιμούν επίσης ότι αυτή η διαδικασία προηγήθηκε πιθανής κρυοηφαιστειακής δραστηριότητας, γεγονός που υποδηλώνει ότι συνέβη πολύ νωρίς στην ιστορία του δορυφόρου.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη πως ο Χάροντας ξεκίνησε την εξέλιξή του σε ιδιαίτερα ψυχρές συνθήκες. Παράλληλα, η μελέτη μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση της γεωλογικής εξέλιξης και άλλων παγωμένων δορυφόρων που περιφέρονται γύρω από τον Δία, τον Κρόνο, τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα.
