Αστρονόμοι που χρησιμοποίησαν το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb μελέτησαν 72 νεαρά άστρα παρόμοια με τον Ήλιο, ανακαλύπτοντας ότι η δημιουργία πλανητών αποτελεί έναν πραγματικό αγώνα δρόμου.
Τα δομικά υλικά των πλανητών διαφεύγουν συνεχώς από τους πρωτοπλανητικούς δίσκους αερίου και σκόνης που περιβάλλουν τα νεογέννητα άστρα, κλείνοντας γρήγορα το παράθυρο ευκαιρίας για ορισμένους τύπους πλανητών.
Ο μηχανισμός απώλειας υλικού
Η έρευνα, με επικεφαλής τον Naman Bajaj από το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, βασίστηκε σε δεδομένα του οργάνου mid-infrared instrument. Παρακολουθώντας την κίνηση του μοριακού υδρογόνου σε διάφορα στάδια εξέλιξης των αστρικών συστημάτων, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι μηχανισμοί απομάκρυνσης του αερίου αλλάζουν κυριαρχία καθώς το άστρο ενηλικιώνεται.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για γίγαντες αερίου όπως ο Δίας και ο Κρόνος, οι οποίοι χρειάζονται τεράστιες ποσότητες πρώτων υλών για να σχηματίσουν τις ατμόσφαιρές τους πριν τα διαστημικά ρεύματα απομακρύνουν το διαθέσιμο υλικό στο διάστημα.
Η εξέλιξη των διαστημικών ανέμων
Στα πρώτα στάδια εξέλιξης των πρωτοπλανητικών δίσκων, η απώλεια μάζας ελέγχεται από ισχυρούς πίδακες και ανέμους που κινούνται μέσω μαγνητικών πεδίων.
Καθώς ο δίσκος αραιώνει και το αστρικό φως τον διαπερνά ευκολότερα, οι μαγνητικές διεργασίες εξασθενούν. Τη σκυτάλη παίρνει η ακτινοβολία υψηλής ενέργειας από το νεαρό άστρο, η οποία ιονίζει το αέριο και το παρασέρνει στο διάστημα, μια διαδικασία γνωστή ως φωτοεξάτμιση.
Όπως επισημαίνει η ερευνητική ομάδα, η διασπορά του δίσκου θέτει το θεμελιώδες ρολόι για τη δημιουργία πλανητών: μόλις το αέριο εξαντληθεί, η ευκαιρία για τη δημιουργία πλανητών πλούσιων σε αέρια χάνεται οριστικά. Τα νέα ευρήματα βοηθούν στην καλύτερη κατανόηση της μορφής που πήρε το δικό μας ηλιακό σύστημα πριν από 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια.