Μια νέα έρευνα από το Washington State University υποδηλώνει ότι ο παγωμένος δορυφόρος του Δία, η Ευρώπη, διαθέτει έναν άγνωστο μέχρι σήμερα μηχανισμό μεταφοράς χημικών ουσιών που υποστηρίζουν τη ζωή από την επιφάνειά του στον τεράστιο υπόγειο ωκεανό του.
Το πρόβλημα της κατοικησιμότητας στην Ευρώπη
Η Ευρώπη διαθέτει έναν παγκόσμιο ωκεανό κάτω από το παγωμένο της κάλυμμα, ο οποίος μπορεί να περιέχει διπλάσιο αλμυρό νερό από όλους τους ωκεανούς της Γης μαζί. Ωστόσο, ο ωκεανός αυτός είναι αποκομμένος από το ηλιακό φως, γεγονός που αποκλείει τη φωτοσύνθεση και καθιστά απαραίτητη τη χημική ενέργεια για την επιβίωση οποιασδήποτε μορφής ζωής.
Ένα βασικό ερώτημα για τους επιστήμονες ήταν πώς τα οξειδωτικά συστατικά που δημιουργούνται στην επιφάνεια από την έντονη ακτινοβολία του Δία κατορθώνουν να διαπεράσουν το παχύ στρώμα πάγου για να φτάσουν στο νερό.
Ο μηχανισμός της «στάγδην» βύθισης του πάγου
Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι θύλακες πάγου πλούσιου σε αλάτι κοντά στην επιφάνεια της Ευρώπης μπορούν να γίνουν πυκνότεροι και μηχανικά ασθενέστεροι από τον περιβάλλοντα καθαρό πάγο. Υπό τις κατάλληλες συνθήκες, αυτά τα πυκνότερα τμήματα μπορούν να αποκολληθούν και να βυθιστούν αργά, σαν «σταγόνες», μέσα στο κέλυφος πάγου.
Η ιδέα είναι εμπνευσμένη από τη «λιθοσφαιρική κατάρρευση» (lithospheric foundering), μια γεωλογική διαδικασία της Γης όπου τμήματα του εξωτερικού στρώματος του πλανήτη βυθίζονται στον μανδύα. Σε εξασθενημένα στρώματα πάγου, η διαδικασία βύθισης μπορεί να ξεκινήσει σε μόλις 30.000 χρόνια.
Σε μοντέλα κελύφους πάγου πάχους 30 χιλιομέτρων, το υλικό από τα πρώτα 300 μέτρα της επιφάνειας κατάφερε να φτάσει στη βάση του κελύφους σε όλα τα σενάρια που εξετάστηκαν.
Μελλοντική επιβεβαίωση από την αποστολή Europa Clipper
Οι λεπτομέρειες αυτού του μηχανισμού αναμένεται να μελετηθούν από την αποστολή Europa Clipper της NASA. Το σκάφος, που εκτοξεύτηκε το 2024, προγραμματίζεται να φτάσει στο σύστημα του Δία τον Απρίλιο του 2030.
Κατά τη διάρκεια των σχεδόν 50 κοντινών διελεύσεων που θα πραγματοποιήσει σε διάστημα τεσσάρων ετών, οι επιστήμονες θα μπορέσουν να αξιολογήσουν το βάθος του ωκεανού και να εξετάσουν περαιτέρω την πιθανή κατοικησιμότητα του φεγγαριού.
