Με ένα smartphone δεμένο στο κεφάλι της, η Ινδή νοικοκυρά Nagireddy Sriramyachandra βιντεοσκοπεί τον εαυτό της να κόβει μάνγκο. Στόχος της είναι να εκπαιδεύσει ρομπότ που υποστηρίζονται από τεχνητή νοημοσύνη, ώστε να αναλάβουν οικιακές εργασίες στο μέλλον.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Aishwarya Kumar για το AFP, η 25χρονη κερδίζει κάτι περισσότερο από δύο δολάρια την ώρα. Οι καθημερινές της καταγραφές είναι πολύτιμες για τις παγκόσμιες εταιρείες τεχνολογίας, καθώς διδάσκουν στις μηχανές πώς να κινούνται σαν άνθρωποι στον πραγματικό κόσμο. Η Sriramyachandra αποτελεί μέρος ενός αναπτυσσόμενου στρατού χιλιάδων εκπαιδευτών συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης στην πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου.
Η χρήση των «εγωκεντρικών δεδομένων» στη χωρική τεχνητή νοημοσύνη
Οι δημιουργοί πιστεύουν ότι η τροφοδοσία εξειδικευμένων μοντέλων με πλάνα πρώτου προσώπου – τα οποία ονομάζονται «εγωκεντρικά δεδομένα» (egocentric data) – θα βοηθήσει τα ρομπότ να αντιγράψουν τις ανθρώπινες κινήσεις. Ενώ τα chatbots και οι γεννήτριες εικόνων επεξεργάζονται ψηφιακά δεδομένα, η καθοδήγηση συστημάτων σε πραγματικά περιβάλλοντα είναι πολύ πιο περίπλοκη.
Ορισμένοι εκπαιδευτές εργάζονται από το σπίτι και άλλοι σε εργοστάσια ή εξειδικευμένα στούντιο, χρησιμοποιώντας γυαλιά βίντεο, κάμερες τοποθετημένες στο κεφάλι και αισθητήρες κίνησης.
Η Sriramyachandra στέλνει τις καταγραφές της μέσω ειδικής εφαρμογής στην εταιρεία δεδομένων Objectways, η οποία συνεργάζεται με την πλατφόρμα Amazon SageMaker και έχει στο πελατολόγιό της πολυεθνικές του Fortune 500.
Η αγορά των ανθρωποειδών ρομπότ γνωρίζει τεράστια άνθηση, με την επενδυτική τράπεζα Morgan Stanley να προβλέπει ότι περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο ρομπότ θα μπορούσαν να χρησιμοποιούνται μέχρι το 2050, κυρίως για βιομηχανικούς και εμπορικούς σκοπούς.
Ο επικεφαλής της Objectways, Ravi Shankar, αναφέρει ότι οι πελάτες ζητούν βίντεο με απλές εργασίες, όπως το δίπλωμα ρούχων, η παρασκευή καφέ ή το μαγείρεμα συγκεκριμένων πραγμάτων, υποστηρίζοντας ότι ορισμένες δουλειές πρέπει να αντικατασταθούν ώστε οι άνθρωποι να ασχοληθούν με καλύτερα αντικείμενα.
Οι κίνδυνοι για τους ανειδίκευτους εργαζόμενους στην Ινδία
Η Ινδία έχει τοποθετηθεί ως παγκόσμιος μεσάζων για τη δημιουργία, επεξεργασία και σχολιασμό δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης. Ωστόσο, η αυτοματοποίηση κρύβει σοβαρούς κινδύνους για την αγορά εργασίας. Η κυβερνητική δεξαμενή σκέψης NITI Aayog επεσήμανε σε έκθεσή της, ενόψει της παγκόσμιας συνόδου κορυφής για την τεχνητή νοημοσύνη στην Ινδία, ότι οι περισσότερες συζητήσεις εστιάζουν στους επαγγελματίες γραφείου (white-collar) και την απώλεια θέσεων εργασίας σε αυτόν τον τομέα.
Αντίθετα, ελάχιστη προσοχή δίνεται στο πώς η τεχνητή νοημοσύνη θα επηρεάσει τους 490 εκατομμύρια ανεπίσημους και ανειδίκευτους εργαζόμενους της χώρας, οι οποίοι αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της οικονομίας.
Η δεξαμενή σκέψης εξετάζει τις επιπτώσεις σε δεκάδες επαγγέλματα, από τσαγκάρηδες και καθαριστές υπονόμων μέχρι αγρότες και πωλητές τσαγιού. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της 55χρονης Ponni, η οποία φτιάχνει γιρλάντες λουλουδιών σε έναν δρόμο του Μπανγκαλόρ και πληρώθηκε για να καταγράψει τη δουλειά της, εκφράζοντας την ανησυχία της για τα προβλήματα που θα αντιμετωπίσει η επόμενη γενιά.
Η καθημερινότητα στα στούντιο καταγραφής
Στα στούντιο της Objectways, οι εκπαιδευτές βιντεοσκοπούν τους εαυτούς τους να εκτελούν οικιακές εργασίες σε ψεύτικα, πλήρως επιπλωμένα δωμάτια, όπου η ταπετσαρία αλλάζει ανά τακτά χρονικά διαστήματα για να υπάρχει ποικιλία στα δεδομένα. Η 21χρονη Rani N., απόφοιτος μηχανικής, καταγράφει περίπου 90 βίντεο την ημέρα, διάρκειας τεσσάρων λεπτών το καθένα, διπλώνοντας μια πετσέτα σε κάθε πιθανό σημείο ενός κρεβατιού.
Σε άλλα δωμάτια, εργαζόμενοι τοποθετούν ξύστρες, μπουκάλια νερού και κηρομπογιές σε συγκεκριμένα μοτίβα, καταγράφοντας με κάμερες αισθητήρων βάθους. Παράλληλα, υπεργολάβοι όπως η Qanat Consulting Services στην Άντρα Πραντές, επιστρατεύουν χιλιάδες συνεργάτες που εκτελούν εργασίες φορώντας ζώνες με αισθητήρες κίνησης στα άκρα τους.
Από την πλευρά της, η εταιρεία Humyn Labs καταγράφει εκτός από βίντεο και συνομιλίες για την επεξεργασία προτύπων ομιλίας. Ο ιδρυτής της, Manish Agarwal, αρνείται ότι τα ρομπότ θα κλέψουν θέσεις εργασίας, πιστεύοντας αντίθετα σε ένα μέλλον όπου άνθρωποι και μηχανές θα συνεργάζονται, φέρνοντας ως παράδειγμα έναν συγκολλητή στην Ινδία που θα μπορούσε να χειρίζεται εξ αποστάσεως ένα ρομπότ-συγκολλητή στην Πράγα.